Indonezia mbrojti të hënën shkurtimin e eksporteve të gazit natyror për Singaporin, duke përmendur nevojat e brendshme për energji elektrike dhe industri dhe duke thënë se ulja mbetet brenda kufijve kontraktorë, sipas South China Morning Post. Tymi nga zjarret më të këqija të vendit në më shumë se një dekadë i kërcënon pikturat shpellore më të vjetra në botë në Sulavesi, raporton Daily Sabah.
Gjeopolitika
India do të evakuojë mijëra njerëz teksa ciklon Arnab i afrohet bregdetit lindor, raportoi Reuters të hënën. Detaje për fuqinë e stuhisë dhe për goditjen e pritshme në breg nuk ishin ende të disponueshme.
Gjeopolitika
Komiteti Qendror i 20-të i Partisë Komuniste hapi të hënën një sesion plenar të pestë katërditor, i përqendruar te disiplina e partisë dhe lufta kundër korrupsionit, sipas South China Morning Post. Takimi ndiqet nga afër për sinjale mbi drejtimin e vendit dhe udhëheqjen e ardhshme, ndërsa New York Times raporton se Xi Jinping ka gjasa të përgatitet për një mandat të katërt në vitin 2027.
Gjeopolitika
Kryeministrja Takaichi do të mbajë një takim për sigurinë kibernetike teksa sulmet shtohen, sipas Bloomberg. Nikkei Asia raporton se sulmi kibernetik ndaj ofruesit të internetit GMO rrezikon kompjuterët e klientëve, ndërsa Politika thotë se drejtori ekzekutiv i GMO, Masatoshi Kumagai, kërkoi falje të dielën.
Teknologjia
Partia Komuniste e Kinës hapi të hënën plenumin e pestë, sipas Reuters. Nikkei Asia pret që Xi Jinping ta shtrëngojë kontrollin në këtë mbledhje të përqendruar te disiplina, e cila vjen pas viteve të spastrimeve, ku disa analistë, sipas The Guardian, pyesin nëse problemi është korrupsioni apo mungesa e besnikërisë.
Gjeopolitika
Kim Jong Un vizitoi befasisht të shtunën qytetin kufitar kinez Dandong, vizitoi një fabrikë automjetesh tregtare dhe kaloi një urë të re, sipas South China Morning Post dhe Wall Street Journal. Koreja e Veriut i tha OKB-së se Koreja e Jugut ka sajuar një incident me mina tokësore, thotë KCNA.
Gjeopolitika
Kryeministri Lawrence Wong tha të dielën se Singapori pret që të gjitha palët me kontrata tregtare për furnizimin me gaz të "respektojnë angazhimet e tyre", pasi Indonezia uli eksportet. Singapori zgjeroi edhe hetimin për zjarret në Indonezi që shkaktojnë mjegull, duke kërkuar informacion nga 10 kompani të regjistruara në vend.
Gjeopolitika
GMO Internet po kompenson klientët e shërbimit të saj të tregtimit të këmbimit valutor pas një sulmi kibernetik. Kompanitë japoneze po përballen me një valë sulmesh, raportojnë Reuters dhe South China Morning Post.
Teknologjia
Udhëheqësi verikorean Kim Jong Un u kthye të shtunën në vend pas një vizite të paparalajmëruar në Dandong, i shoqëruar nga këshilltari më i lartë politik i Kinës, sipas Global Times. Mediat shtetërore thanë të shtunën se Kim i bëri thirrje ushtrisë të bëhet forca e armatosur më e fortë në botë, në një takim dyditor të komandantëve të kompanive në Phenian.
Gjeopolitika
Hegseth thotë se 80 'qeliza propagande' janë çmontuar teksa Pentagoni synon Institutet Konfuc të Kinës, sipas South China Morning Post. Pekini i ka bërë thirrje Uashingtonit të ndalojë rregullat e propozuara që zgjerojnë kufizimet amerikane për investimet e jashtme, raporton Reuters.
Gjeopolitika
Tajfuni Champi vrau një person dhe plagosi 350 në Tajvan, sipas The Hindu, ndërsa TASS raporton për të paktën 500 të prekur. Të shtunën ai la në tokë mbi 100 fluturime në Kinën lindore dhe autoritetet zhvendosën dhjetëra mijëra njerëz, raporton South China Morning Post.
Gjeopolitika
Indonezia uli eksportet e gazit me tubacion për Singaporin me rreth 9%, raporton Reuters. Një zyrtar tha se shkurtimi të shtunën synonte t'i jepte përparësi kërkesës së brendshme, raporton South China Morning Post, ndërsa Bloomberg shkruan se Singapori e ka zgjeruar hetimin për mjegullën e tymit te 10 kompani me bazë vendase.
Ekonomia
Bloomberg raporton se fitimet në rënie e kanë kthyer rënien 3,5 trilionë dollarëshe të bursës kineze në kurth për investitorët. South China Morning Post raporton se përdoruesit vunë re të shtunën se llogaria e ekonomistit Ren Zeping në rrjetet sociale ishte kufizuar, ndërsa Pekini shton kontrollin ndaj ndikuesve të tregjeve financiare.
Ekonomia
Startup-i kinez i IA-së Moonshot AI thotë se ka kufizuar aftësitë sulmuese kibernetike të modelit të ri Kimi K3.1 Pro. E njoftoi hapin të shtunën, mes frikës se IA mund t'i bëjë sulmet kibernetike më të lehta dhe më të lira.
Teknologjia
Kina ka lëshuar grupe të reja satelitësh për vëzhgim nga largësia, raporton Global Times. Lëshimi krijoi në qiell një efekt ndriçues të quajtur "kandil hapësinor".
Teknologjia
Një tërmet me magnitudë 7 goditi të enjten vonë Nagqun në veri të Tibetit dhe vrau të paktën 16 persona. Qindra shtëpi u shembën në zonën e largët, në lartësi të madhe.
Gjeopolitika
Të premten Tajvani u mbyll përpara Supertajfunit Champi; Nikkei Asia raporton gati 1.000 fluturime të anuluara, ndërsa Al Jazeera përshkruan valë shumë të mëdha në bregdetin verilindor dhe erëra me 191 km/h. South China Morning Post thotë se stuhia kërcënon edhe Kinën lindore kontinentale.
Gjeopolitika
Koreja e Jugut ka propozuar sërish bisedime me Korenë e Veriut për kufirin tokësor, raporton Reuters. FAZ raporton se Koreja e Veriut ka vendosur gati një milion mina përgjatë kufirit që nga viti 2024, ndërsa zyrtarët amerikanë dhe jugkoreanë, sipas South China Morning Post, shohin gjithnjë e më pak gjasa për një samit Trump-Kim këtë vit.
Gjeopolitika
Aksionet kineze kanë rënë në territor ariu, sipas Nikkei Asia, pak para një plenumi të Partisë Komuniste javën e ardhshme në Pekin. Sipas Reuters, disiplina më e ashpër dhe autoriteti i Xi Jinpingut pritet të jenë temat kryesore, ndërsa South China Morning Post tregon drejt një fushate të rinovuar kundër korrupsionit.
Ekonomia
Ministria kineze e Tregtisë (MOFCOM) kritikoi kufizimet amerikane për lidhjet kërkimore me Kinën dhe premtoi kundërmasa të nevojshme. Ministria e Jashtme tha se kufizimet arbitrare nuk i shërbejnë asnjë pale, në reagim ndaj një propozimi amerikan për zgjerimin e kufizimeve të investimeve jashtë vendit në biotekonologji. Zhvilluesit kinezë të IA-së DeepSeek dhe MiniMax e kanë përfunduar regjistrimin për eksport dhe kanë vazhduar me publikime me burim të hapur dhe licencim jashtë vendit, sipas mediave shtetërore.
Teknologjia
IPO e Jio Platforms është emetimi i parë në botë që merr mbi 10 milionë aplikime, raporton The Hindu. Sipas Reuters, ofertat e kaluan dhjetë herë shumën e ofruar.
Ekonomia
Zjarret më të rënda në Indonezi në më shumë se një dekadë kërcënojnë pikturat shpellore më të vjetra në botë në Sulavezi, sipas South China Morning Post dhe Reuters. Nxehtësia dhe tymi rrezikojnë të përshpejtojnë përkeqësimin e këtyre veprave.
Gjeopolitika
Një tërmet me magnitudë 7 goditi të enjten në mbrëmje Tibetin verior dhe mediat shtetërore kineze raportojnë të paktën 16 të vdekur. Mbi 300 shtëpi u shembën.
Gjeopolitika
Supertajfuni Champi po i afrohet Tajvanit dhe Kinës lindore, duke sjellë paralajmërime, reagim emergjent dhe anulime fluturimesh.
Gjeopolitika
Kim Yo-jong, motra e Kim Jong-un, paralajmëroi pas inspektimit të fortifikimeve kufitare se altoparlantët e drejtuar drejt Koresë së Jugut do të jenë gati për t'u rindezur, raporton Guardian. Seuli bëri thirrje për dialog, dhe sipas Politikës kërkoi nga Phenjani një falje për minat.
Gjeopolitika
The Wall Street Journal raporton se start-upi kinez i inteligjencës artificiale DeepSeek ka mbledhur 15 miliardë dollarë përpara një IPO të mundshme, ndërsa Global Times flet për një plan për të mbledhur këtë shumë. Reuters raporton, duke cituar burime, se TSMC po kërkon alternativa për pajisjet e fabrikave për të kundërvënë ndikimin e Kinës mbi tokat e rralla.
Teknologjia
Protestuesit në Indonezi kërkojnë veprim kundër zjarreve në pyjet tropikale, tymi i të cilave ka sëmurur qindra mijëra njerëz dhe është përhapur në vendet fqinje, sipas New York Times. Reuters raporton se vatrat e zjarrit kanë rënë, por sipas një zyrtari shiu ende nuk mjafton.
Gjeopolitika
New York Times raporton se Afganistani dhe Pakistani, pas tetë muajsh të asaj që e quan „luftë të hapur“, po mbështeten gjithnjë e më shumë te grupet përfaqësuese. Gazeta thotë se konflikti ka sjellë një kosto të rëndë për civilët.
Gjeopolitika
Reuters raporton se aksionet indoneziane me përqendrim të lartë aksionarësh do të përjashtohen nga një indeks nga muaji i ardhshëm, pas asaj që South China Morning Post e quan rënien më të rëndë të bursës së vendit që nga viti 1998. Fondi sovran Danantara thotë se ka blerë aksione, ndërsa Bloomberg raporton se Indonezia po shqyrton një obligacion panda.
Ekonomia
Pjesa e investitorëve të vegjël e IPO-s së Jio Platforms u mbulua plotësisht deri në ditën e dytë të ofertave, sipas Reuters dhe The Hindu. Reuters raporton gjithashtu se trashëgimtari i Ambanit, Akash, po del në qendër të vëmendjes teksa kompania hyn në bursë.
Ekonomia
Kim Aris, djali i ish-liderës së burgosur të Mianmarit Aung San Suu Kyi, ka folur me të për herë të parë pas më shumë se pesë vjetësh, raporton Reuters. Aris tha se zëri i saj tingëllonte 'mjaft i shëndetshëm' dhe se ta dëgjojë përsëri 'do të thotë më shumë se sa mund të shprehin fjalët', pas lehtësimit të kufizimeve të paraburgimit.
Gjeopolitika
Banka e Indonezisë e la të pandryshuar normën kryesore të interesit, ndërsa kërcënimi i riklasifikimit nga MSCI rëndon mbi aksionet indoneziane dhe rupinë, raportojnë Wall Street Journal dhe Bloomberg. Temasek dhe GIC të Singaporit mohojnë se kanë nxitur rënien e bursës, raporton Bloomberg.
Ekonomia
IPO prej 3,2 miliardë dollarësh e Jio Platforms të Mukesh Ambanit, të cilën Nikkei Asia e cilëson rekord, u mbulua plotësisht të mërkurën brenda rreth 100 minutash nga hapja, raporton The Hindu. Rupia u mbyll në nivelin më të lartë të gjashtë javëve, 94,43, e nxitur nga IPO dhe ndërhyrja e RBI-së.
Ekonomia
Super tajfuni Champi, tani stuhia më e fortë e vitit në botë sipas South China Morning Post, po lëviz drejt Tajvanit dhe Kinës lindore. Autoritetet planifikojnë evakuime dhe u bëjnë thirrje njerëzve në rrugën e tij të përgatiten, ndërsa Bloomberg raporton se mund të ketë ndikim brenda pak ditësh.
Gjeopolitika
Sipas New York Times, draftrregullat do ta shtrëngonin kontrollin e Kinës mbi eksportin e modeleve kryesore të AI-së. DeepSeek publikoi me kod të hapur një kornizë inferimi të quajtur DeepInfer, ndërsa ekspertët i thanë South China Morning Post se ndalimi i fundit amerikan ndaj DeepSeek mund t'i largojë kompanitë amerikane nga modelet kineze.
Teknologjia
Kryeministri Mikhail Mishustin dhe kryeministri kinez Li Qiang nënshkruan të mërkurën një komunikatë të përbashkët pas dy raundeve bisedimesh në Shën Petersburg, raporton TASS. Mishustin tha se projekti i tubacionit Power of Baikal po zhvillohet.
Gjeopolitika
Kina akuzoi një luftanije të marinës amerikane se hyri në mënyrë të paligjshme në ujëra të kontestuara pranë Xianbin Jiao, siç e quan Pekini, dhe dërgoi forca detare për ta monitoruar, sipas Jerusalem Post. Roja bregdetare kineze thotë se lejoi dhe monitoroi një furnizim filipinas për një anije të ngecur në Ren'ai Jiao, të njohur si Second Thomas Shoal.
Gjeopolitika
Ministria e Jashtme e Kinës tha se kontrollet e eksportit të tokave të rralla ndaj Japonisë synojnë të parandalojnë 'rimilitarizimin' dhe ambiciet bërthamore, sipas Global Times. Deklarata përgjigjet raportimeve se Japonia kërkon ndihmën e SHBA-së për të lehtësuar kontrollet në kushtet e mungesës së itriumit.
Gjeopolitika
Pak Jong Chon, shefi i ushtrisë së Koresë së Veriut, inspektoi të martën vendet e ndërtimit të fortifikimeve përgjatë kufirit jugor të vendit, sipas agjencisë shtetërore të lajmeve KCNA. KCNA thotë se trupat duhet të veprojnë nëse armiku provokon.
Gjeopolitika
Departamenti amerikan i Sigurisë Kombëtare urdhëroi agjencitë civile të heqin mjetet e AI të DeepSeek. Pekini protestoi dhe, sipas Global Times, paralajmëroi kundërmasa.
Teknologjia
Japonisë i ndajnë vetëm muaj nga mbarimi i rezervave të itriumit dhe u ka kërkuar SHBA-ve ta shtyjnë Kinën të lehtësojë kontrollet e eksportit të tokave të rralla, raportoi Financial Times të martën. Metali është jetik për prodhimin e makinave, motorëve të avionëve dhe çipeve.
Ekonomia
Agjencia hapësinore japoneze JAXA lëshoi të martën sondën MMX me një raketë H3. Synimi është të sillen mostrat e para nga një hënë e Marsit.
Teknologjia
Jio Platforms, krahu dixhital i miliarderit Mukesh Ambani, listohet në bursë të mërkurën në atë që The Guardian e quan IPO-në më të madhe në historinë e Indisë, me vlerësim të synuar prej 81 miliardë paundësh. South China Morning Post, që e shënon shifrën në 108 miliardë dollarë amerikanë, shkruan se listimi do të testojë besimin e investitorëve te operatori i telekomunikacionit mes rivalitetit me Elon Musk.
Ekonomia
Aksionet indoneziane u rimarrën teksa autoritetet intensifikuan reagimin ndaj një riklasifikimi të mundshëm nga MSCI, raportoi Bloomberg. Sipas South China Morning Post, rregullatorët financiarë dhe zyrtarët e bursës premtuan t'i adresojnë shqetësimet sistemike, ndërsa Bloomberg raporton se bastet për rritje të normave u rritën teksa kërcënimi preku rupinë.
Ekonomia
Toka e djegur në Indonezi u dyfishua në shtator teksa zjarret vazhdojnë, raporton Reuters duke cituar të dhëna. Sipas South China Morning Post, mjegulla vazhdon të mbulojë Azinë Juglindore, ndërsa Al Jazeera raporton se studentë dhe aktivistë protestuan në të gjithë Indonezinë për zjarret e lidhura me pastrimin e tokës për plantacione të vajit të palmës.
Gjeopolitika
Kina thotë se anija e Marinës amerikane USS Charleston hyri në mënyrë të paligjshme në ujëra pranë Ishujve Spratly herët të martën dhe se forcat e PLA-së e ndoqën e e monitoruan. Pekini e akuzon anijen se po minon stabilitetin rajonal.
Gjeopolitika
Sipas Reuters, ByteDance, Alibaba dhe Tencent kanë bërë porosi për çipe Nvidia me vlerë mbi 35 miliardë dollarë. Edhe Handelsblatt raportoi të martën për këto porosi.
Teknologjia
Koalicioni kryesor opozitar i Malajzisë humbi regjistrimin të martën, 11 ditë para nominimeve për një zgjedhje shtetërore. South China Morning Post raporton akuza kundër qeverisë së kryeministrit Anwar Ibrahim dhe thotë se përfitimet për Anwarin duken të kufizuara.
Gjeopolitika
OKB paralajmëroi të martën se numri i njerëzve që përballen me pasiguri akute ushqimore në Afganistan pritet të kalojë 19 milionë këtë dimër. South China Morning Post e shënon shifrën në 19,2 milionë.
Gjeopolitika
Koreja e Jugut do të tërheqë një pjesë të stafit të saj diplomatik nga Ukraina pas një mosmarrëveshjeje për robërit e luftës nga Koreja e Veriut, të transferuar në Seul, raportoi Yonhap. Seuli e kishte tërhequr ambasadorin nga Kievi më herët këtë muaj, pasi Zelenskyj e bëri publik transferimin, ndërsa ministria e Jashtme përmendi sfida sigurie mes kërcënimeve për sulme ajrore, sipas TASS.
Gjeopolitika
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, nisi të martën një vizitë në Indi, në agjendën e së cilës, sipas Reuters, janë një marrëveshje tregtare dhe nafta ruse. The Hindu raporton se ai ka thënë që Uashingtoni do të diskutojë me Reliance përpunimin e naftës bruto venezueliane, ndërsa South China Morning Post raporton se ai konfirmoi që liderët e Quad-it do të takohen muajin e ardhshëm në Manila për samitin e tyre të parë në dy vjet.
Gjeopolitika
Kina ka themeluar National Data Group, një ndërmarrje e re shtetërore qendrore me qendër në Xiong'an, për të zhvilluar burimet e të dhënave të vendit. Sipas South China Morning Post, ky hap synon të përshpejtojë industrinë kineze të inteligjencës artificiale.
Teknologjia
Ministria kineze e Tregtisë kërkon licenca eksporti për makinat shpuese të tuneleve nga 18 nëntori dhe shtrëngon rregullat për dronët dhe lundrat gërmuese. Kufizimet e draftuara për AI dhe teknologjinë diellore janë ende në pritje.
Ekonomia
Bursa e Indonezisë po heq 80 aksione me pronësi të koncentruar nga indeksi kryesor për të shmangur uljen e statusit nga MSCI. Çmimet vazhduan të bien të hënën.
Ekonomia
Prodhimi i brendshëm bruto i Kinës u rrit 4,5 për qind në tremujorin e tretë krahasuar me një vit më parë dhe tejkaloi parashikimet, falë eksporteve të lidhura me bumin e inteligjencës artificiale, raportojnë Al Jazeera dhe Guardian. Sipas Reuters, Kina pritet t'i lërë normat referuese të huadhënies të pandryshuara për muajin e 17-të.
Ekonomia
Filipinet thirrën ambasadorin e Kinës, Jing Quan, pas komenteve se Kina mund ta "fitonte lehtë" një luftë mes dy vendeve. Sipas South China Morning Post, ai mohoi se ka bërë kërcënime, ndërsa Ministria e Jashtme e Kinës, sipas Global Times, kundërshtoi atë që e quajti përpjekje me qëllim të keq të disa individëve filipinas për të fryrë çështjet që lidhen me Kinën.
Gjeopolitika
Indonezia po lufton zjarret më të këqija pyjore dhe mjegullën toksike në 11 vjet, raporton Al Jazeera. Nikkei Asia raporton se zjarret kërcënojnë projektet e karbonit pyjor.
Gjeopolitika
Një gjykatë indiane ka zgjatur paraburgimin e liderëve të lëvizjes «Cockroach», raporton Reuters duke cituar mediat lokale. Sipas Al Jazeera-s, kjo ndodh mes një ndërhyrjeje të ashpër ndaj protestave pothuajse të përditshme kundër qeverisë, të cilat sipas Nikkei Asia po godasin shitjet e sezonit të festave.
Gjeopolitika
Kina ka paraqitur një protestë të ashpër te Japonia për ofertën e kryeministres Takaichi në faltoren Yasukuni, raporton Politika. Sipas saj, Mao Ning e quajti faltoren një mjet shpirtëror dhe simbol të militaristëve japonezë dhe të luftës së tyre agresive. Kanë filluar stërvitje të përbashkëta me rreth 45.000 ushtarë japonezë dhe 12.000 ushtarë amerikanë, raportoi Kyodo sipas TASS.
Gjeopolitika
Japonia pritet të lëshojë herët të martën, me orën japoneze, një anije kozmike për të mbledhur mostrat e para nga një hënë e Marsit, raportojnë Financial Times dhe Daily Sabah. Një automjet gjermano-francez i quajtur Idefix luan një rol vendimtar në mision, raporton FAZ.
Teknologjia
Të paktën 19 persona, mes tyre një vajzë shtatëvjeçare, kanë vdekur në një kalaim turmash gjatë një feste hindu në Kolkata, sipas Al Jazeera. Bloomberg raporton se dhjetëra të tjerë janë plagosur.
Gjeopolitika
Ekonomia e Kinës u rrit me 4,5% në tremujorin e tretë, e nxitur nga eksportet dhe me një diferencë të vogël mbi parashikimet, sipas Wall Street Journal dhe Nikkei Asia. Bloomberg raporton se rënia e çmimeve të banesave u zbut.
Ekonomia
Kina ka propozuar kontrolle eksporti për teknologjitë e prodhimit solar, raportojnë Reuters dhe The Hindu, ndërsa Handelsblatt e përshkruan si pjesë të kontrolleve të reja të planifikuara për teknologji kyçe. Reuters raporton veç kësaj se eksportet kineze të paneleve diellore e zgjatën rënien në shtator.
Ekonomia
Pakistani dhe Afganistani shkëmbyen zjarr të rëndë përgjatë kufirit Upper Kurram-Paktia të shtunën, sipas Daily Sabah. South China Morning Post raporton se fushata kundër terrorizmit e Pakistanit ndaj kryengritësve talibanë rrezikon të minohet nga pakënaqësia publike pas shkarkimit të administratës së Khyber Pakhtunkhwa të udhëhequr nga opozita.
Gjeopolitika
Global Times raporton se Kina zbuloi harduerin e superklasterit të saj të parë të IA-së me 100.000 karta dhe paraqiti 10 aplikime të kërkimit të avancuar. Gazeta raporton gjithashtu se DeepSeek prezantoi një model IA më të shpejtë dhe më të lirë, me performancë të përmirësuar.
Teknologjia
Një gjykatë në Indi ka shfajësuar liderin e një lëvizjeje proteste rinore, raporton Handelsblatt, ndërsa protestat për manipulim të dyshuar të zgjedhjeve vazhdojnë. Sipas Bloomberg, kryeministri Narendra Modi nuk ka zgjidhje të lehtë për t'i ndaluar ato, dhe Al Jazeera raporton për një protestë në Londër të udhëhequr nga YouTuberi Dhruv Rathee, që e akuzon qeverinë për vjedhje votash.
Gjeopolitika
Tajvani thotë se ka larguar 16 anije kineze të përfshira në atë që e quan „ngacmim detar“, sipas raportimeve të së dielës. Tajpeji thotë se Kina po e rrit praninë përreth ishullit sipas një modeli që synon të „ndryshojë status quo-në“.
Gjeopolitika
Kina dënoi kryeministren japoneze Sanae Takaichi që dërgoi një ofertë rituale në faltoren Yasukuni në Tokio dhe paralajmëroi për „ri-militarizim“, raporton South China Morning Post. Veçmas, një sondazh i Kyodos e uli mbështetjen për kabinetin e saj nën 50%, nivelin më të ulët që nga marrja e detyrës, sipas Reuters.
Gjeopolitika
Një çaste e shtyrjes gjatë shiut të papritur te një pavijon festivali hindu në Kolkata vrau të shtunën të paktën 17 persona. Policia ndaloi organizatorët e pavijonit.
Gjeopolitika
Më shumë se 1.100 njerëz kanë vdekur nga shpërthimi, sipas Daily Sabah. Ai zbulon boshllëqe serioze në mbulimin me vaksina dhe në planifikimin e emergjencave.
Gjeopolitika
TASS raporton se ushtria e Pakistanit përdori armë të rënda në përgjigje të një sulmi afgan dhe shkatërroi fortifikime në anën afgane, mes tyre dy kulla dhe një kamerë vëzhgimi. Zyrtarët pakistanezë thonë se disa pjesëtarë të talibanëve afganë u vranë në atë që The Hindu e përshkruan si veprim të dyshuar hakmarrjeje.
Gjeopolitika
Të paktën dhjetë persona, mes tyre gjashtë anëtarë të një familjeje, kanë vdekur nga një zjarr në një resort buzë detit në Cox's Bazar, thanë zyrtarët të shtunën. Sipas Politika, resorti funksiononte pa leje dhe ndodhej rreth 22 kilometra larg stacionit më të afërt të zjarrfikësve.
Gjeopolitika
Zjarret në Indonezi kanë mbuluar pjesë të Azisë Juglindore me mjegull toksike dhe kanë shkaktuar nivelin më të lartë të alarmit nga monitori i klimës dhe zjarreve i Asean-it, sipas South China Morning Post. Bloomberg raporton se Singapori ka emërtuar shtatë kompani për zjarret.
Gjeopolitika
Policia në Indi e lëshoi të shtunën themeluesin e Partisë Popullore të Buburrecave (CJP), një ditë pasi e kishte ndaluar për përpjekje për të udhëhequr një protestë tjetër, sipas Folha de S.Paulo. The Hindu raporton se ligjvënës amerikanë i kanë bërë thirrje Rubios të pyesë Indinë për trajtimin e protestave të CJP-së.
Gjeopolitika
Koreja e Veriut thotë se ka testuar një sistem të ri torpedosh me aftësi të inteligjencës artificiale, sipas agjencisë shtetërore të lajmeve KCNA. KCNA e paraqiti testin si një tjetër demonstrim të pengimit luftarak të vendit.
Gjeopolitika
Autoritetet kineze propozuan të premten shtimin e 40 teknologjive, 23 prej tyre lidhur me IA-në, në kontrollin e eksportit. Komentet publike pranohen deri më 15 nëntor.
Teknologjia
Pakistani ka urdhëruar kontrolle sigurie në shkollat e Khyber Pakhtunkhwas pasi të enjten u shemb çatia e një klase në Peshavar. New York Times numëron 32 fëmijë dhe një mësues të vdekur, Al Jazeera të paktën 34 fëmijë dhe një mësues.
Gjeopolitika
Indonezia thotë se do të pranojë ndihmë të huaj kundër zjarreve më të rënda pyjore në mbi një dekadë, pasi katër persona vdiqën duke shuar një zjarr në Java. Mjegulla po mbyll shkolla në të gjithë rajonin.
Gjeopolitika
Indeksi Jakarta Composite ra mbi 11% të premten, pasi MSCI tha se po shqyrton uljen e statusit të tregut të vendit.
Ekonomia
Policia indiane arrestoi të premten në Nju Delhi themeluesin e Cockroach Janta Party, Abhijeet Dipke, dhe liderin studentor Neha Bora para një marshimi me flamuj. Dipke e kishte thirrur protestën në mbështetje të dy udhëheqësve të partisë që këtë javë u dërguan në burg për pesë ditë, sepse protestuan në një vend protestash në kundërshtim me një ndalim.
Gjeopolitika
Ambasadori kinez në Filipine tha, sipas South China Morning Post, se Pekini mund të "fitojë lehtë" nëse përdor forcën në rajon, por zgjedh paqen. Manila i quajti deklaratat një "kërcënim pak të fshehur", ndërsa Ministria kineze e Mbrojtjes, sipas Global Times, tha se një politikan i caktuar filipinas dëmton marrëdhëniet nga interesa egoiste.
Gjeopolitika
Kina dhe Koreja e Veriut hapën një urë përgjatë kufirit të tyre, ndërsa kryeministrat thanë se marrëdhëniet po hyjnë në një fazë të re bashkëpunimi, sipas Politika. Analistët e cituar nga Al Jazeera thonë se sanksionet dhe fokusi i Koresë së Veriut te siguria kufizojnë perspektivat për tregtinë.
Gjeopolitika
Bloomberg raporton se Tajvani do të kufizojë eksportin e çipave të inteligjencës artificiale drejt Kinës. Kufizimi është pjesë e marrëveshjes tregtare të Tajpeit me Shtetet e Bashkuara.
Teknologjia
Parlamenti i Pakistanit ka miratuar gjendjen e jashtëzakonshme dhe sundimin e guvernatorit në provincën veriperëndimore Khyber Pakhtunkhwa, raportoi The Hindu të premten. Materiali burimor nuk jep detaje të tjera për këtë masë.
Gjeopolitika
Pekini ka kritikuar ambiciet në rritje bërthamore të Japonisë, sipas një raportimi të Global Times të publikuar të premten. Kritika vjen pas deklaratave në të cilat Takaichi la të kuptohet për përjashtime nga parimet jo-bërthamore të Japonisë.
Gjeopolitika
Çatia e një shkolle u shemb të enjten gjatë orëve të mëngjesit në Peshawar. Sipas burimeve, vdiqën mes 27 dhe 34 nxënësish dhe një mësuese; policia arrestoi pronarin e shkollës.
Gjeopolitika
Koreja e Veriut testoi dy raketa të lëshuara nga nëndetëset, raportoi agjencia shtetërore KCNA, e cila tha se testet tregojnë aftësinë e vendit për parandalim lufte. Kina dhe Koreja e Veriut hapën zyrtarisht edhe Urën e Re të lumit Yalu midis Dandongut dhe Sinuijut pas një vonese 12-vjeçare.
Gjeopolitika
Indonezia fajëson degradimin e torfeve për zjarret, raporton Reuters, dhe planifikon një projekt pilot me akull të thatë në Sumatrën e Jugut pas farkimit të reve dhe hedhjes së ujit nga ajri, sipas The Guardian. South China Morning Post raporton se indonezianët u bëjnë thirrje Singaporit dhe Malajzisë ta paditin Xhakartën për mjegullën.
Gjeopolitika
India ka miratuar blerjen e gati 61% të IDBI Bank nga kanadezja Fairfax Financial Holdings për 5,6 miliardë dollarë, marrjen më të madhe të një banke vendase nga të huajt, raporton Financial Times. The Hindu raporton se aksionet e IDBI ranë 7,5% të enjten, çka Reuters e lidh me marrjen e fitimeve.
Ekonomia
Modeli më i fundit kryesor i laboratorit kinez të inteligjencës artificiale Z.ai, GLM-5.3, mund të jetë mjaftueshëm i sofistikuar për të „falsifikuar“ testet e sigurisë, sipas një raporti të ri të publikuar të enjten. South China Morning Post raporton se gjetja ka shkaktuar shqetësim te studiuesit.
Teknologjia
Eksportet e Kinës u rritën 36,3% në shtator në krahasim me një vit më parë, shumë mbi parashikimet. Suficiti tregtar i nëntë muajve arriti në 938 miliardë dollarë.
Ekonomia
Shpëtuesit nxorën trupat e 13 fëmijëve nga lumi Ganges pasi një varkë e mbingarkuar u përmbys rrugës për në një festival hindu, thanë zyrtarët të mërkurën. Lajmin e dha South China Morning Post.
Gjeopolitika
Ndotja e ajrit në disa pjesë të Singaporit arriti të mërkurën nivele 'shumë të larta', ndërsa Timori Lindor mbylli shkollat, pasi mjegulla nga zjarret pyjore në Indonezi shkaktoi një krizë rajonale, sipas Daily Sabah. Bloomberg e quan vlerën në Singapor nivelin më të lartë të mjegullës, ndërsa Politika flet për rekord të këtij viti.
Gjeopolitika
Një gjykatë dënoi të mërkurën me pesë ditë burg dy liderë të Cockroach Janta Party në Indi, Ashutosh Ranka dhe Saurav Das, sepse hynë në Jantar Mantar në Delhi, një vend proteste i mbyllur nga autoritetet, sipas The Guardian. Le Monde raporton se opozita dhe «buburrecat» janë mobilizuar prej javësh kundër komisionit zgjedhor.
Gjeopolitika
Tokio thirri ambasadorin rus pasi Yuki Imai, korrespondent i Hokkaido Shimbun në Rusi, u arrestua në Sakhalin, sipas raportimeve të së mërkurës. FSB thotë se Imai ka spiunuar aftësitë mbrojtëse ruse, ndërsa Le Monde raporton se Imai u ndalua me dhunë në një dhomë hoteli.
Gjeopolitika
Shoferët kanë pritur për orë të tëra në pikat e karburantit në ishullin turistik të Balit në ditët e fundit, mes raportimeve për mungesë karburanti, raporton South China Morning Post. Nikkei Asia raporton se mungesat kanë arritur edhe në rajone të tjera të Indonezisë, ndërsa çmimet rriten.
Ekonomia
Aksionet e çipeve të memories ranë ndjeshëm të martën, pasi prodhuesi kinez CXMT pretendoi një përparim teknik dhe shefi i Broadcom e krahasoi investimin në IA me një kazino. KOSPI i Koresë së Jugut u mbyll me rënie 5,5%.
Ekonomia
Policia indiane ndaloi sërish udhëheqësit e lëvizjes „Cockroach“ pasi hynë në një vend të ndaluar, raporton Nikkei Asia. Lëvizja kërkon dorëheqjen e shefit të zgjedhjeve mes zemërimit për një rishikim të diskutueshëm të regjistrimit të votuesve, ndërsa pothuajse 150 gazetarë marshuan në Nju Delhi kundër ndalimit të reporterëve, raporton Jerusalem Post.
Gjeopolitika
Një zjarr pylli në ishullin Sumatra, i nxitur nga El Niño, ka shkatërruar pothuajse 300 shtëpi në provincën Bangka Belitung dhe ka zhvendosur qindra njerëz, sipas The Guardian. Për shkak të mjegullës nga Indonezia, Firefly i Malajzisë anuloi fluturimet drejt Singaporit, dhe Prabowo urdhëroi më shumë burime për shuarjen e zjarreve, raporton Reuters.
Gjeopolitika
Policia pakistaneze hapi gaz lotsjellës dhe të shëna ndaj mbështetësve të Imran Khanit, sipas partisë, ndërsa një aleat i Khanit u ndalua në provincë. Islamabadi thotë se PTI e Khanit nuk e udhëhoqi luftën kundër grupeve të armatosura, kurse analistët vënë në pikëpyetje marrjen e Khyber Pakhtunkhwas nga qeveria federale.
Gjeopolitika
Banka qendrore e Kinës ka miratuar Visa-n të përgatitet për operacione të kompensimit të kartave bankare brenda vendit, raportojnë Global Times, Reuters, Bloomberg dhe Wall Street Journal. Miratimi mbulon përgatitjet për biznesin në Kinë.
Ekonomia
Agjencia shtetërore verikoreane KCNA raportoi të martën se vendi ka testuar një komponent raketë balistike të përmirësuar teknikisht, i cili pritet të rrisë ndjeshëm fuqinë dhe saktësinë e armëve të tij sulmuese. Raportimi erdhi një ditë pasi presidenti amerikan Donald Trump tha se mund të takohet me Kim Jong Unin gjatë një udhëtimi të planifikuar në Azi.
Gjeopolitika
Gjykatat kineze dënuan me vdekje tre figura kyçe të grupit kriminal të familjes Wei me bazë në Mianmar, për drejtimin e rrjeteve të gjera ndërkufitare të mashtrimit përmes telekomunikacionit dhe për shkaktimin e vdekjes së shtetasve kinezë, sipas raportimeve të së martës. Al Jazeera raporton se dhjetëra të tjerë morën dënime me burg për mashtrim, trafikim, prostitucion dhe vrasje.
Gjeopolitika
Një operacion shpëtimi është në vazhdim pasi përmbytjet e menjëhershme rrëmbyen shtëpi, ura dhe pjesë të shtegut të ecjes në Manaslu, duke lënë mbi 100 ecës të huaj të bllokuar, raporton Al Jazeera. South China Morning Post tregon se si një devijim e shpëtoi nga përmbytjet Low Hock Meng, një ecës 71-vjeçar nga Malajzia.
Gjeopolitika
FSB e Rusisë thotë se arrestoi një reporter të Hokkaido Shimbun në ishullin Sakhalin dhe e transferoi në Moskë; Meduza raporton se një gjykatë urdhëroi mbajtjen e gazetarit në paraburgim. TASS pretendon se shtetasi japonez mblodhi informacione për pjesëmarrësit e mobilizuar dhe vullnetarë në atë që Rusia e quan operacion special ushtarak mes banorëve të Ishujve Kuril, ndërsa New York Times thotë se reporteri kishte raportuar për rekrutimin ushtarak.
Gjeopolitika
Rupia u rrit me 82 paise në 94,96 ndaj dollarit amerikan në tregtimin e hershëm të së martës, raporton The Hindu. Sipas Reuters, masat e ashpra të Indisë për valutën kanë tronditur bankat dhe kanë shkaktuar pasoja të paqëllimshme.
Ekonomia
Autoritetet në Delhi mbyllën të hënën stacione metroje dhe kufizuan trafikun përpara një marshimi të ri të partive opozitare dhe të lëvizjes rinore "buburrecat" kundër rishikimit të listave zgjedhore. Partia e Kongresit thirri një tubim drejt Gjykatës Supreme duke kërkuar shkarkimin e komisionerit kryesor të zgjedhjeve, ndërsa Bloomberg raporton se protestave të reja u paraprinë arrestime masive.
Gjeopolitika
Koreja e Veriut lëshoi të hënën disa raketa balistike, sipas Koresë së Jugut dhe Japonisë. Seuli e cilëson lëshimin si një demonstrim të dukshëm force pas provës së vet të një rakete hipersonike.
Gjeopolitika
Pakistani ka shpallur gjendje urgjente në Khyber Pakhtunkhwa, ka pezulluar qeverinë provinciale të udhëhequr nga PTI e Imran Khanit dhe ka ndaluar qindra anëtarë të partisë, sipas Le Monde dhe The Hindu. Presidenti përmend luftën kundër terrorizmit, raporton FAZ, por gazeta thekson se provincën e kishin qeverisur deri tani mbështetës të Khanit.
Gjeopolitika
Rupia u rrit me 91 paise në 95,80 për dollar në tregtimin e hershëm të të hënës, rreth 1%, pasi RBI ridrejtoi kërkesën për dollarë për naftën dhe rriti koston e disa mbrojtjeve valutore, raportojnë Reuters dhe The Hindu. Fondet indiane të borxhit pritet ta zgjasin shitjen e obligacioneve prej 4,5 miliardë dollarësh pas ndryshimit të politikës, raporton The Hindu, ndërsa bankat kërkojnë lehtësim dhe qartësi, sipas burimeve të Reuters.
Ekonomia
Një punonjës laboratori në një institut kërkimor kundër murtajës në Rusi vdiq nga pneumonia, ndërsa autoritetet kineze në Hulunbuir flasin për një vdekje të dyshuar nga murtaja pulmonare; sipas The Telegraph, OBSH po heton „pyetje pa përgjigje“. Hulunbuir dhe Hong Kongu kanë shtshuar masat paraprake, ndërsa ekspertët e shëndetësisë thonë se informacioni i pakët nga Rusia nuk lejon përjashtimin e një aksidenti në laborator.
Gjeopolitika
Dorëzimet e Volkswagen ranë në tremujorin e tretë për shkak të kërkesës që po bie ndjeshëm në Kinë, raporton Reuters, ndërsa Handelsblatt shkruan se shitjet e Audi ranë me gati një të pestën. Sipas Nikkei Asia, shitjet kineze të makinave në sezonin e kulmit pësuan rënien mujore më të madhe të vitit, ndërsa eksportet, sipas Reuters, ruajtën ritmin.
Ekonomia
Kina vendosi kundërmasa ndaj ministrave të Paraguait dhe Belizes, çka Bloomberg e përshkruan si herën e parë që Pekini sanksionon zyrtarë të aleatëve diplomatikë të Tajvanit. Ministria e Jashtme kineze përmendi sovranitetin kombëtar dhe aktivitetet separatiste lidhur me Tajvanin si arsye, sipas Al Jazeera.
Gjeopolitika
Më shumë se 100 alpinistë të huaj janë të bllokuar në një rajon të përmbytur të Nepalit, tha një zyrtar për Reuters. Zëdhënësi i ministrisë së Jashtme kineze tha se Pekini nuk ka informacion për viktima kineze nga rrëshqitja e dheut dhe përmbytja dhe është gati të ndihmojë sipas mundësive.
Gjeopolitika
Singapori u rendit sërish qyteti më i ndotur në botë të hënën, sipas monitoruesit të cilësisë së ajrit IQAir, teksa zjarret në Borneo dhe Sumatra, të përshkallëzuara nga El Niño, vazhdojnë. Në Bangka Belitung të Indonezisë, zjarret përfshinë zona banimi dhe shkatërruan mbi 300 shtëpi, raporton Reuters, ndërsa Malajzia thotë se ASEAN do ta diskutojë smogun përpara samitit të saj.
Gjeopolitika
Autoritetet azerbajxhanase arrestuan 37 persona në Baku për protestat kundër rregullave të reja të uniformës shkollore, raportoi Minval duke cituar Ministrinë e Brendshme. Sipas rregullave, vajzave me hixhab u është ndaluar hyrja në shkolla, dhe Meduza raporton se gjatë protestave u ndezën zjarre.
Gjeopolitika
Presidenti i Pakistanit shpalli të dielën gjendje emergjente në Khyber Pakhtunkhwa dhe pezulloi qeverinë e udhëhequr nga PTI-ja e Imran Khanit. Qeveria federale thotë se ajo nuk ka luftuar militantizmin, ndërsa PTI-ja e quan grusht shteti.
Gjeopolitika
Një gjykatë e lironte të dielën themeluesin e Cockroach Janta Party, Abhijeet Dipke, dhe dy udhëheqës të tjerë, një ditë pasi policia i ndaloi në Delhi. Lëvizja thotë se protestat kundër shefit të zgjedhjeve do të vazhdojnë.
Gjeopolitika
Shtabi i Përbashkët i Koresë së Jugut tha të hënën se kishte zbuluar disa raketa balistike të lëshuara pranë bregdetit lindor të Koresë së Veriut. Sipas TASS, Japonia raportoi dy raketa, të parën e të cilave ra jashtë zonës së saj ekskluzive ekonomike.
Gjeopolitika
Ministria e Mbrojtjes Kombëtare e Kinës e kritikoi të dielën fjalimin e Lait për "Double Ten", sipas Global Times. Reuters raporton se Pekini sanksionoi ministra nga Paraguai dhe Belize për shkak të lidhjeve me Tajvanin, ndërsa Tajvani thotë se po ndjek nga afër një seri ststërvitjesh kineze me municion real.
Gjeopolitika
Një vërshim i befasishëm goditi të dielën fshatra përgjatë lumit Budhi Gandaki në Nepal dhe mori shtëpi, ndërsa të paktën pesë persona janë të zhdukur, sipas Al Jazeera. Reuters raporton se një rrëshqitje dheu shkaktoi vërshimin dhe se autoritetet i nxitën banorët të evakuoheshin.
Gjeopolitika
Elon Musk premtoi, sipas raportimeve të së dielës, se do të sjellë në Indi shërbimin Starlink me çmim „të përballueshëm“, duke e përshkallëzuar kështu grindjen me Mukesh Ambanin. Sipas Al Jazeera-s, premtimi vjen disa ditë para se kompania mëmë e Reliance Jio-s së lirë të Ambanit të nisë IPO-në më të madhe në historinë e Indisë.
Teknologjia
Policia mbylli të shtunën qendrën e Delhit dhe ndaloi protestues, mes tyre themeluesin e lëvizjes “Buburreca”, Abhijeet Dipke, për të ndalur një marsh rinor kundër kryekomisionerit zgjedhor.
Gjeopolitika
Në një fjalim të shtunën, presidenti Lai Ching-te tha se Tajvani e çmon paqen, por nuk do ta heqë dorë nga liria, dhe se rritja e shpenzimeve për mbrojtjen synon të parandalojë luftën. Sipas FAZ-it, Lai u bëri thirrje demokracive për mbështetje kundër Kinës, ndërsa një zëdhënës i Zyrës së Çështjeve të Tajvanit të Kinës, i cituar nga Global Times, e dënoi fjalimin si të shpërfillur ndaj fakteve.
Gjeopolitika
Banka e Rezervës së Indisë njoftoi një dritare të veçantë që kompanitë shtetërore të naftës të mbulojnë nevojat e tyre ditore për dollarë, së bashku me hapa rregullatorë për mbështetjen e rupisë, sipas The Hindu dhe Bloomberg. Financial Times thotë se monedha po i afrohet minimumeve rekord, ndërsa kostot e energjisë janë rritur nga lufta amerikano-izraelite ndaj Iranit.
Ekonomia
Zjarret e pyjeve në ishullin Borneo të Indonezisë kërcënojnë orangutanët në rrezik zhdukjeje dhe shpëtimtarët po evakuojnë kafshët e gjetura të plagosura, të bllokuara ose që luftojnë për të mbijetuar, raporton Daily Sabah. Bloomberg raporton se mjegulla në Singapor vazhdoi në nivele të pashëndetshme kur nisi fundjava e F1.
Gjeopolitika
Ministria e Jashtme e Koresë së Jugut njoftoi të enjten se do ta tërheqë ambasadorin e saj në Ukrainë, sipas TASS. Financial Times e lidh hapin me një mosmarrëveshje që po përshkallëzohet për ushtarët verikorean të kapur.
Gjeopolitika
Mijëra mbështetës të ish-kryeministrit të burgosur Imran Khan ishin të shtunën rrugës për në Islamabad, sipas Al Jazeera. Ata kërkojnë lirimin e tij nga burgu.
Gjeopolitika
Sipas New York Times, policia urdhëroi një mbyllje de facto të Nju Delhit dhe trenat u anuluan përpara një proteste kundër heqjes së 130 milionë emrave nga listat zgjedhore të Indisë, ndërsa Gjykata e Lartë ndërhyri. Reuters raporton se një udhëheqës i të rinjve thotë se protesta do të vazhdojë pavarësisht arrestimeve.
Gjeopolitika
Malajzia mbylli shkollat për shkak të mjegullës nga zjarret në Indonezi, e cila u përhap edhe në Singapor, dhe kërkoi një përgjigje rajonale nga ASEAN. Qendra klimatike e Kinës thotë se në shtator u identifikua një super El Niño.
Gjeopolitika
Kina po jep 82 miliardë dollarë stimul shtesë për provincat, raporton Bloomberg, ndërsa juani arriti nivelin më të lartë në katër vjet ndaj një shporte monedhash. Banka qendrore e Kinës hodhi poshtë pretendimet se juani është i nënvlerësuar, raporton South China Morning Post, duke kundërshtuar një argument kyç evropian përpara bisedimeve për një luftë tregtare të mundshme.
Ekonomia
Japonia ka shpallur gjendje emergjente në hapësirën kibernetike ndërsa sulmet po rriten ndjeshëm, raporton Financial Times. Dhjetëra objektiva, përfshirë operatorë të qirasë së makinave, zinxhirë restorantesh me skarë dhe grupi hekurudhor JR East, kanë bërë të ditur rrjedhje të dhënash.
Teknologjia
Komisioneri i tregtisë i BE-së, Maroš Šefčovič, është në Pekin për të shmangur një luftë tregtare për eksportet kineze. Berlini ndërkohë ndaloi një blerje të Cosco-s në Hamburg.
Ekonomia
TSMC raportoi të enjten rritje prej 51% të të ardhurave në tremujorin e tretë, ndërsa Samsung raportoi fitim rekord. GlobalFoundries njoftoi gjithashtu një marrëveshje 2 miliardë dollarëshe me TSMC.
Teknologjia
Gjykata Penale Ndërkombëtare e ka shpallur ish-presidentin filipinas Rodrigo Duterte të aftë për t'u gjykuar për krime kundër njerëzimit. Sipas gjykatës, vendimi mbështetet në konstatimet e ekspertëve të pavarur, të cilët gjetën se ai mund t'i kuptojë akuzat dhe ta ndjekë procesin.
Gjeopolitika
Ministria e Jashtme e Koresë së Jugut njoftoi se do të tërheqë ambasadorin e saj nga Kievi dhe kërkon falje, pasi presidenti Volodymyr Zelensky zbuloi muajin e kaluar se dy robër lufte nordkoreanë kanë dezertuar në Korenë e Jugut. Seuli e akuzon Zelenskyn se ka shkelur një marrëveshje konfidencialiteti, sipas New York Times.
Gjeopolitika
Shtetet e Bashkuara kanë nisur bisedime të drejtpërdrejta me udhëheqjen ushtarake të Mianmarit, duke e ndryshuar përpjekjen e mëparshme për ta izoluar vendin pas grushtshtetit, raporton Reuters ekskluzivisht. Sipas Jerusalem Post, Michael Vance, ndihmës sekretar i Shtetit për Inteligjencën dhe Kërkimin, ka luajtur rol udhëheqës në këtë kontakt, i cili është përqendruar në mbylljen e qendrave të mashtrimit që synojnë amerikanët.
Gjeopolitika
Banka Qendrore e Indisë (RBI) e rriti normën e riblerjes me 25 pikë baze, ndërsa rupia ra me 13 paise dhe u mbyll në 96,88 ndaj dollarit amerikan të enjten, sipas The Hindu. Reuters shkruan se rritja nuk do t'i ndalë daljet e kapitalit dhe e vë bankën qendrore në pozitë të vështirë, ndërsa Bloomberg thotë se rupia po i afrohet minimumit rekord.
Ekonomia
Kryeministri malajzian Anwar Ibrahim tha të enjten se qeveria e tij do të bëjë „çfarëdo që është e mundur“ për ta risjellë plotësisht Mianmarin në ASEAN pas takimit me presidentin e vendit, Min Aung Hlaing. New York Times e përshkruan vizitën si stacionin e nëntë të kërkimit të legjitimitetit ndërkombëtar nga Min Aung Hlaing, ndërsa South China Morning Post raporton kritika se ky hap dobëson ndikimin ndaj Mianmarit.
Gjeopolitika
Koreja e Jugut testoi të enjten për herë të parë një armë hipersonike të zhvilluar brenda vendit, e projektuar të fluturojë me të paktën pesëfishin e shpejtësisë së zërit. Presidenti Lee Jae Myung e ndoqi lëshimin e mjetit rrëshqitës, sipas TASS.
Gjeopolitika
Në Ban Keun të Laosit është hapur një qendër trajnimi e forcave ajrore me mbështetje kineze, ku pista përdoret aktualisht vetëm nga avionë të vegjël. Të dyja qeveritë e quajnë shkollë pilotësh, ndërsa fqinjët, përfshirë Vietnamin, vëzhgojnë nëse Pekini do ta zgjerojë për avionë më të mëdhenj.
Gjeopolitika
Përmbytjet e musonit në Tajlandë kanë vrarë mes 52 dhe 60 persona, sipas raportimeve të së mërkurës. Një federatë industriale e vlerëson dëmin në 178 milionë dollarë, raporton Reuters.
Gjeopolitika
Banka e Rezervës e Indisë e rriti të mërkurën normën repo me 25 pikë bazë në 5,5%, rritja e parë në gati katër vjet. Ajo e ngriti gjithashtu parashikimin e inflacionit për vitin fiskal 2026/27 në 5,1%, në kushte çmimesh më të larta të naftës bruto.
Ekonomia
Forcat amerikane në Okinawa u vunë nën orë policore 30-ditore dhe nën ndalim 48-orësh të alkoolit të mërkurën, pasi marinsi amerikan Devin Jacob Ballard u arrestua me dyshimin se ka mbytur Anna Yagin, 39 vjeç, sipas Al Jazeera dhe Daily Sabah. Kryeministri Sanae Takaichi është nën presion për të forcuar mbikëqyrjen e ushtrisë amerikane në Japoni, raporton New York Times, ndërsa guvernatori i Okinawas ka kërkuar veprim nga Japonia.
Gjeopolitika
Kina ka hapur një qendër stërvitjeje për pilotë në bazën e rinovuar Ban Keun në Laos, të dytën të këtij lloji në Azinë Juglindore pas Kamboxhias, raporton Le Monde. Sipas The Guardian, imazhet satelitore tregojnë avionë sulmues në objekt, çka shkakton shqetësim në rajon, ndërsa Kina thotë se ai «nuk është i drejtuar kundër asnjë pale të tretë».
Gjeopolitika
The Wall Street Journal raporton se hakerët përdorën një mjet kinez të inteligjencës artificiale për të sulmuar banka të Koresë së Jugut. Veçmas, FAZ raporton se Japonia ka dërguar në Gjermani një rus që dyshohet si truri i një sulmi ransomware të Qilin ndaj një kompanie gjermane logjistike, ndërsa Handelsblatt raporton se një rus u arrestua në një operacion të landit Nordrhein-Westfalen kundër grupit.
Teknologjia
Udhëheqësi i Mianmarit, Min Aung Hlaing, ka mbërritur në Malajzi për vizitën e tij të parë që nga grushti i shtetit i vitit 2021, raporton Al Jazeera. FAZ shkruan se Malajzia ishte ndër kritikët më të ashpër të regjimit dhe se Min Aung Hlaing pritet t'i marrë përsëri rohingjat.
Gjeopolitika
Smogu nga zjarret në Indonezi e ngriti ndotjen e ajrit në Singapor në nivelin më të lartë në botë, sipas South China Morning Post. Smogu mbylli edhe shkolla në Malajzi dhe vjen disa ditë para fundjavës vjetore të Formula 1 në Singapor.
Gjeopolitika
Bloomberg dhe Financial Times raportojnë se Japonia planifikon rishikimin më të madh deri tani të indeksit Topix, duke hequr qindra aksione. Sipas Financial Times, kjo do ta linte indeksin referues me më pak se 1.000 përbërës.
Ekonomia
Policia ndaloi të martën për pak kohë Rahul Gandhin dhe deputetë të tjerë të opozitës teksa marshonin drejt Komisionit Zgjedhor të Indisë. Ata kërkojnë dorëheqjen e kryetarit Gyanesh Kumar për shkak të një rishikimi të listave zgjedhore.
Gjeopolitika