Foto simbolikeShpërthimi i Ebolës në Kongo i afrohet 3,000 rasteve, ndërsa vdekjet kalojnë 1,300
Epidemia e Ebolës në Republikën Demokratike të Kongos është zgjeruar në 2,973 raste të konfirmuara dhe 1,309 vdekje, sipas shifrave qeveritare të publikuara të shtunën. Shpërthimi, i shkaktuar nga varianti i rrallë Bundibugyo, për të cilin nuk ekziston asnjë vaksinë apo trajtim i licencuar, ka arritur tani në 48 zona shëndetësore, me transmetim aktiv që vazhdon në 47 prej tyre. Gjurmimi i kontakteve mbetet shumë nën nivelin që zyrtarët shëndetësorë e konsiderojnë të nevojshëm për të ndalur përhapjen.
Çfarë ndodhi
Të dhënat qeveritare të publikuara të shtunën, që mbulojnë periudhën deri të enjten, e vendosën shpërthimin e Ebolës në Republikën Demokratike të Kongos në 2,973 infeksione të konfirmuara dhe 1,309 vdekje, një shkallë vdekshmërie prej rreth 44 për qind. Sipas këtyre shifrave, 540 pacientë janë shëruar dhe 766 mbeten të shtruar në spital ose në izolim. Zyrtarët shëndetësorë raportuan se gjurmimi i kontakteve kishte arritur në 73.9 për qind të kontakteve të identifikuara, shumë nën intervalin 90 deri në 95 për qind që konsiderohet përgjithësisht i nevojshëm për të ndërprerë transmetimin. Shpërthimi u shpall zyrtarisht më 15 maj pasi rastet u shfaqën në provincën verilindore të Ituri-t, e cila mbetet epiqendra dhe përbën shumicën e infeksioneve dhe vdekjeve. Që atëherë raste janë konfirmuar edhe në provincat Kivu Veriore, Kivu Jugore, Haut-Uele dhe Tshopo. Është epidemia e 17-të e Ebolës në vend që kur virusi u identifikua për herë të parë atje në 1976. Patogjeni i përfshirë është varianti relativisht i rrallë Bundibugyo ebolavirus, i cili sipas ekspertëve shëndetësorë besohet të ketë qarkulluar për javë të tëra para zbulimit. Ndryshe nga varianti më i zakonshëm Zaire, Bundibugyo nuk ka vaksinë të licencuar dhe as trajtim të miratuar; pacientët marrin kujdes mbështetës ndërsa vazhdojnë provat klinike të një terapie me antitrup monoklonal, antiviralit remdesivir dhe vaksinës eksperimentale ChAdOx1 BDBV të Universitetit të Oksfordit, të gjitha të nisura më herët gjatë shpërthimit. Studiuesit e cituar në raportim thonë se epidemia është përhapur më shpejt në muajt e saj të parë sesa shpërthimi i Afrikës Perëndimore i viteve 2013-16, i cili infektoi mbi 28,000 persona dhe vrau mbi 11,000.
Vështrimi nga jashtë
I vetmi mjet mediatik i disponueshëm për këtë raport është Daily Sabah, i lidhur me shtetin turk, që punon me material agjencie. Ai e paraqet epideminë kryesisht si një çështje shëndeti publik dhe kapaciteti, e jo politike, duke theksuar shpejtësinë e rritjes fillestare në krahasim me shpërthimin e Afrikës Perëndimore dhe kushtet strukturore në lindje të Kongos që pengojnë një përgjigje: konflikti i armatosur i vazhdueshëm, zhvendosja e popullsisë, infrastruktura e dobët shëndetësore dhe lëvizja e vazhdueshme e njerëzve mes komuniteteve. Këto kushte, thotë raporti, e vështirësojnë survejancën, gjurmimin e kontakteve, izolimin e pacientëve dhe praktikat e sigurta të varrimit. Asnjë burim nga vetë rajoni, nga organizmat shëndetësorë shumëpalësh apo nga qeveritë donatore nuk ishte i disponueshëm për këtë përmbledhje, kështu që vlerësimet konkurruese të përgjigjes nuk mund të paraqiten këtu.
Çfarë ka të re
Ndryshimi më i fundit është gjeografik dhe jo statistikor: një zonë shëndetësore më parë e paprekur në provincën Haut-Uele ka raportuar infeksione, duke e ngritur numrin e zonave shëndetësore të prekura në 48, nga të cilat 47 kanë ende transmetim aktiv. Ky zgjerim vjen më shumë se dy muaj pas shpalljes së shpërthimit më 15 maj, dhe tregon se rritja e rasteve po vazhdon pavarësisht muajve të punës për përgjigje. Shifra e gjurmimit të kontakteve prej 73.9 për qind mbetet treguesi më i qartë i publikuar i hendekut ndërmjet përgjigjes aktuale dhe kontrollit të shpërthimit. Asnjë vaksinë apo terapi e re nuk është licencuar për variantin Bundibugyo ndërkohë; provat që filluan më herët gjatë shpërthimit mbeten i vetmi rrugëdalje drejt një ndërhyrjeje specifike.
Çfarë mund të ndodhë
Nëse transmetimi vazhdon me ritmin aktual dhe mbulimi i gjurmimit mbetet afër tre të katërtave të kontakteve të identifikuara, numri i rasteve do të vazhdojë të rritet dhe zona të tjera shëndetësore mund të raportojnë infeksionet e tyre të para, duke e zgjeruar shpërthimin më thellë në provinca që deri tani kanë parë përhapje të kufizuar. Alternativisht, një rritje e gjurmimit të kontakteve drejt intervalit 90 për qind, e shoqëruar me praktika më të rrepta izolimi dhe varrimi, mund të ngadalësojë zinxhirët e transmetimit në Ituri, edhe pse zonat periferike do të vazhdojnë të raportojnë raste. Një rrugë e tretë kalon nëpër provat klinike: rezultatet nga studimet e antitrupit monoklonal, remdesivirit apo ChAdOx1 BDBV mund të ndryshojnë atë çfarë trajtimi dhe parandalimi është i disponueshëm për variantin Bundibugyo, megjithëse burimi nuk jep asnjë afat kohor për asnjërën prej tyre. Në çdo rast, situata e sigurisë në lindje të Kongos mbetet ndryshorja që raportimi e identifikon si më të mundshme për të përcaktuar nëse ekipet e përgjigjes mund të veprojnë.