Simgesel görselİspanya ve Fransa'daki orman yangınları Madrid ve Bordeaux yakınlarında kitlesel tahliyelere yol açtı
İspanya ve Fransa'da yaklaşık 300.000 kişiye, Madrid bölgesi ve Bordeaux çevresine yaklaşan büyük orman yangınları nedeniyle tahliye ya da evlerde sığınma emri verildi. Komşu İspanyol eyaletleri Madrid ve Ávila'daki iki yangın tek başına yaklaşık 25.000 hektarı yakmış olup artık tek bir acil durum komutası altında yürütülüyor. Fransa, ilk kez, dönüştürülmüş bir Airbus A400M askeri nakliye uçağını yangın söndürme uçağı olarak devreye sokuyor; bu arada Türkiye, Yunanistan, İtalya ve Portekiz İspanya'ya yardım gönderiyor.
Ne oldu
Telesur ve Daily Sabah'a göre, her ikisi de İspanyol makamlarına atıfta bulunarak, komşu İspanyol eyaletleri Madrid ve Ávila'daki iki büyük orman yangını yaklaşık 25.000 hektarı yaktı. İçişleri Bakanlığı'nın geçici rakamları yanmış alanı Ávila'da 13.000 ila 15.000 hektar, Madrid eyaletinde ise 10.000'e yakın olarak veriyor; Madrid bölge hükümeti ise 12.000 hektardan söz ediyor. Madrid bölgesindeki iki yangın Cuma günü birleşerek tek bir yangına dönüştü; Cumartesi günü Başbakan Pedro Sánchez, Madrid ve Ávila yangınlarının, ilan edilen ulusal acil durumun birleşik komutası altında tek bir olay olarak yönetileceğini duyurdu. Askeri Acil Durumlar Birimi (UME) bu adımı zaman kazanmanın bir yolu olarak gerekçelendirdi. Komuta merkezinin Cenicientos'ta kurulması planlanıyordu, ancak bu belediyenin kendisi tahliye edilmek zorunda kaldı ve merkez Navalcarnero'ya taşındı. Telesur, 73.000 kişinin tahliye edildiğini -yaklaşık 38.000'i Ávila'da, 35.000 kadarı Madrid'de- ve binlerce kişinin daha evlerine kapandığını bildiriyor; yetkililere atıfta bulunan Daily Sabah ise daha düşük ve farklı dağılmış rakamlar veriyor: Madrid bölgesinde 30.000'den fazla tahliye, orada 20.000'den fazla ev sığınması ve Ávila'da 5.150 tahliye ile 8.635 ev sığınması. Madrid bölgesindeki 14 acil durum barınağında 2.000'den fazla tahliye edilen kişi bulunuyor. Saatte 60 kilometreye varan rüzgar hamlelerinin yangınların yayılmasında belirleyici olduğu belirtiliyor. Cumartesi itibarıyla bu yangınlarda ciddi bir yaralanma bildirilmedi. New York Times, Fransa ve İspanya genelinde yaklaşık 300.000 kişiye tahliye ya da sığınma talimatı verildiğini, yangınların yaklaşık 270.000 nüfuslu Bordeaux'ya ve Madrid'e yaklaştığını bildiriyor. Fransa'da Akdeniz kıyısında, Paris yakınındaki Fontainebleau'da ve Bordeaux yakınlarında geniş bir alanda aynı anda ormanlar yanıyor.
Taraflar
Acil durumu yöneten tarafların anlatımları büyük ölçüde özde değil, ölçek ve vurguda farklılaşıyor. Daily Sabah'a göre Sánchez, önceliğin "can kurtarmak ve yerleşim alanlarını korumak" olduğunu söyledi ve gece boyunca serinleyen havayı, daha güçlü rüzgarların geri dönmesinden önce bir "fırsat penceresi" olarak nitelendirdi; merkezi hükümet, azalan rüzgarın, artan nemin ve düşen sıcaklıkların çalışmalara büyük fayda sağladığını belirtti. Madrid'deki hükümet delegesi Francisco Martín, mutlak önceliğin güvenli tahliyeler olduğunu söyledi. Madrid bölge hükümeti, kendi eyaletinde İçişleri Bakanlığı'nın geçici rakamından daha büyük bir yanmış alan bildiriyor. Sánchez, yangın bölgesine yaptığı ziyareti iklim acil durumuna karşı bir devlet mutabakatı çağrısı yapmak için kullandı ve 2026'da İspanya'da şimdiye kadar 130.000 hektarın, bunun 5.000'inin ise tek bir günde yandığını belirtti. Fransa tarafında, yangın söndürme uçağı sıkıntısı belirginleşince hükümet Airbus'tan destek istedi; FAZ'a göre bu açık uzun süredir ihmal edilmişti ve şimdi açıkça tartışılıyor.
Dışarıdan bakış
Türk ve Latin Amerikalı yayın organları krizi öncelikle Avrupa'nın acil durum işbirliğinin bir sınavı olarak çerçeveliyor. İstanbul'dan haber veren Daily Sabah, bunu İspanya'nın kayıtlara geçmiş en kötü orman yangını krizi olarak nitelendiriyor ve anlatımını rüzgar tahminine ve koşullar kötüleşmeden önce alanı tutma yarışına odaklıyor. Telesur, yangınları bu yazın İspanya'daki daha uzun bir felaket dizisi içine yerleştiriyor: son haftalarda Almería'da 13 ölüm ve 7.000 hektar yanma, birkaç gün önce ise Sierra Norte de Guadalajara'da 32.000 hektarın yok olması; bu sonuncusunu İspanya'da kayıtların başlangıcından bu yana ikinci en büyük olay olarak nitelendiriyor. Her iki yayın organı da dışarıdan gelen katkıyı öne çıkarıyor: İspanya'nın talebi üzerine AB Sivil Koruma Mekanizması aracılığıyla gönderilen Türkiye'nin iki su bombardıman uçağı, Yunanistan ve İtalya'dan ikişer uçak ile bir Portekiz müfrezesi.
Yeni olan ne
Bir yangın söndürme operasyonu olarak başlayan şey bir yerinden edilme krizine dönüştü ve operasyonel tablo üç şekilde değişti. Birincisi, orta İspanya'daki iki yangın idari olarak tek komutalı tek bir olayda birleştirildi ve komuta merkezinin kendisi, Cenicientos tahliye edildikten sonra taşınmak zorunda kaldı. İkincisi, yangınlar Madrid ve Bordeaux'ya, büyük kentlere yönelik tehdidin açıkça ortaya çıkacağı kadar yakınlaştı; bu da Bordeaux çevresinde, Cap Ferret yarımadası dahil, güvenliğe alınan 25.000'den fazla kişiye ek olarak yaşanıyor. Üçüncüsü, müdahale doğaçlama yöntemlere uzandı: Fransız ordusu, önümüzdeki günlerde Atlantik kıyısı üzerinde dönüştürülmüş A400M nakliye uçaklarıyla ilk gerçek yangın söndürme görevlerini uçurmayı planlıyor, İspanyol hava kuvvetleri de ek bir A400M ile bunu takip etmeyi planlıyor.
Sırada ne olabilir
Çoğu şey rüzgara bağlı. İçişleri Bakanlığı saatte 60 kilometreye varan rüzgar hamleleri bekliyor ve yetkililer, birleşik komuta yapısına rağmen değişken rüzgarların Madrid ve Ávila yangınlarını yine de birbirine yaklaştırabileceğini söylüyor; bu gerçekleşirse tahliye bölgeleri daha da genişleyecek ve yanmış alan mevcut 25.000 hektarın çok ötesine geçebilecek. Alternatif olarak, merkezi hükümetin tarif ettiği daha serin ve nemli koşullar, ekiplerin çevreleme hatlarını pekiştirmesine yetecek kadar uzun sürebilir; bu da önce evlerde sığınanların, ardından tahliye edilenlerin kademeli olarak dönmesine izin verebilir, ancak yangınlar yine de kontrol altına alınmamış olarak kalır. A400M kullanımı da açık sorular içeren bir deneme niteliğinde: FAZ'a göre 20.000 litrelik takılıp çıkarılabilir tank henüz nihai olarak sertifikalandırılmadı, mürettebatın alçak ve türbülanslı uçuşlar için özel eğitime ihtiyacı var ve sistemi sipariş eden hiçbir askeri müşteri yok. Ödünç verilen uçaklar etkili çıkarsa -bir Canadair 415'in üç katı kadar suyu tek seferde bırakabiliyor ve yerde on dakikadan kısa sürede yeniden doldurulabiliyorlar- Avrupa'daki yangın söndürme uçağı kıtlığı tartışması muhtemelen tedarik yönüne kayacak.