Pożary w Hiszpanii i Francji wymuszają masowe ewakuacje w pobliżu Madrytu i BordeauxUSA zgłaszają brak uderzeń na Iran po 13 nocach, choć warunki zawieszenia broni leżą w gruzachHuti twierdzą, że przeprowadzili ataki rakietowe i dronowe na instalacje Saudi Aramco po uderzeniach na Al-HudajdęAndy Burnham obejmuje urząd premiera Wielkiej BrytaniiEpidemia eboli w Kongu zbliża się do 3000 przypadków, liczba zgonów przekroczyła 1300Amerykański wywiad ocenia, że nowy najwyższy przywódca Iranu jest bardziej otwarty na broń jądrowąAtak na obóz wakacyjny w okupowanym Zaporożu zabija dzieci; Kijów pod ostrzałem rakietowymTajwan zaostrza bezpieczeństwo importu, gdy chińskie statki ćwiczą manewry blokadoweRopa powyżej 100 dolarów i nowa runda amerykańskich ceł uderzają w światową gospodarkę jednocześnieZatwierdzone przez USA saudyjskie wzbogacanie uranu wskrzesza obawy o wyścig zbrojeń na Bliskim WschodzieZakłócenia żeglugi w Ormuz i na Morzu Czerwonym skłaniają firmy do przebudowy łańcuchów dostawKanada rozważa odwet celny, podczas gdy efektywna stawka celna USA na towary z Chin pozostaje stabilnaIndyjska minister edukacji rezygnuje po protestach studentów w sprawie wycieku egzaminuAnthropic i OpenAI w sporze z amerykańską branżą technologiczną w sprawie chińskich modeli AI o otwartych wagachPlan wydatków Takaichi na 370 bln jenów niepokoi japoński rynek obligacjiOpenAI uzyskało dane niemieckich klientów firmy ubezpieczeniowej przez lukę w zabezpieczeniach, podaje raportOkoło 500 osób uznaje się za zaginione w katastrofach łodzi uciekających z MjanmySiły Wspólne Sudanu twierdzą, że odbiły strategiczne miasto w Kordofanie PółnocnymTrump grozi nowymi cłami w odpowiedzi na karę UE nałożoną na GooglePrzejęcie Commerzbanku przez Unicredit pozostawiłoby Deutsche Bank ostatnim niezależnym wielkim bankiem NiemiecFlávio Bolsonaro kandydatem Partii Liberalnej, gdy Brazylia odmawia wjazdu amerykańskiej delegacji wyborczejMiesiąc po podwójnym trzęsieniu ziemi w Wenezueli ucierpiało ponad 128 tys. osóbSiły izraelskie rozpoczynają zakrojony na szeroką skalę rajd na wioskę na Zachodnim BrzeguAmerykański sąd apelacyjny blokuje dekret Trumpa w sprawie głosowania korespondencyjnego w 23 stanachGuterres wzywa z Damaszku do międzynarodowego wsparcia dla odbudowy SyriiSamochód wjeżdża w paradę równości w Berlinie, jedna osoba zginęła, 17 rannychKanadyjska stażystka w kwaterze głównej NATO aresztowana w Belgii pod zarzutem szpiegostwaKuwejt podpisuje umowę dzierżawy rurociągu naftowego wartą 16 mld dolarów z Blackstone, Brookfield i KKROd stycznia w Meksyku zamordowano siedmiu dziennikarzyZderzenie autobusów w Syrii, co najmniej 35 ofiar śmiertelnychParamount wstrzymuje fuzję z Warner Bros Discovery do czasu rozstrzygnięcia pozwów sądowychBadanie szacuje straty spowodowane obławami imigracyjnymi w Los Angeles na 3,2 mln dolarówFrancja stara się nie zostać w tyle w globalnym wyścigu centrów danych na potrzeby AINiemiecki producent baterii Varta zostanie podzielonyPrezes Ifo Fuest ostrzega przed załamaniem finansów publicznych NiemiecModele AI miały pomóc obalić hipotezę JacobiegoSiły izraelskie zatrzymały 70 Palestyńczyków podczas nalotów na Zachodnim BrzeguKorespondent New York Timesa opisuje Iran pod presją wojnyPrezydent elekt Kolumbii był objęty śledztwem amerykańskich władzOrganizacje non-profit liczą na darowizny z IPO startupów AIOgnisko cyklosporozy związane z sałatą uderza w sprzedaż sałatek w USAPlanowane centrum danych pod Melbourne wywołuje petycję i ogólnokrajową debatęKomentarz podważa tezę o rychłej fali utraty miejsc pracy przez AIAktywiści dezaktywują kamery monitoringu Flock w całych Stanach ZjednoczonychScotland Yard bada darowizny na rzecz Reform UKSprzęt zgubiony w morzu może opóźnić uruchomienie pola naftowego RosebankKomentarz analizuje głos senatora Randa Paula w sprawie NDAAWłaściciele małych firm w Nowym Jorku chwalą deregulację MamdaniegoDyrektor ds. NIL na Uniwersytecie Alabamy aresztowany w sprawie handlu ludźmiPrezenter Fox Business mówi, że Iran wydaje się bardziej odporny, niż oczekiwanoPożary w Hiszpanii i Francji wymuszają masowe ewakuacje w pobliżu Madrytu i BordeauxUSA zgłaszają brak uderzeń na Iran po 13 nocach, choć warunki zawieszenia broni leżą w gruzachHuti twierdzą, że przeprowadzili ataki rakietowe i dronowe na instalacje Saudi Aramco po uderzeniach na Al-HudajdęAndy Burnham obejmuje urząd premiera Wielkiej BrytaniiEpidemia eboli w Kongu zbliża się do 3000 przypadków, liczba zgonów przekroczyła 1300Amerykański wywiad ocenia, że nowy najwyższy przywódca Iranu jest bardziej otwarty na broń jądrowąAtak na obóz wakacyjny w okupowanym Zaporożu zabija dzieci; Kijów pod ostrzałem rakietowymTajwan zaostrza bezpieczeństwo importu, gdy chińskie statki ćwiczą manewry blokadoweRopa powyżej 100 dolarów i nowa runda amerykańskich ceł uderzają w światową gospodarkę jednocześnieZatwierdzone przez USA saudyjskie wzbogacanie uranu wskrzesza obawy o wyścig zbrojeń na Bliskim WschodzieZakłócenia żeglugi w Ormuz i na Morzu Czerwonym skłaniają firmy do przebudowy łańcuchów dostawKanada rozważa odwet celny, podczas gdy efektywna stawka celna USA na towary z Chin pozostaje stabilnaIndyjska minister edukacji rezygnuje po protestach studentów w sprawie wycieku egzaminuAnthropic i OpenAI w sporze z amerykańską branżą technologiczną w sprawie chińskich modeli AI o otwartych wagachPlan wydatków Takaichi na 370 bln jenów niepokoi japoński rynek obligacjiOpenAI uzyskało dane niemieckich klientów firmy ubezpieczeniowej przez lukę w zabezpieczeniach, podaje raportOkoło 500 osób uznaje się za zaginione w katastrofach łodzi uciekających z MjanmySiły Wspólne Sudanu twierdzą, że odbiły strategiczne miasto w Kordofanie PółnocnymTrump grozi nowymi cłami w odpowiedzi na karę UE nałożoną na GooglePrzejęcie Commerzbanku przez Unicredit pozostawiłoby Deutsche Bank ostatnim niezależnym wielkim bankiem NiemiecFlávio Bolsonaro kandydatem Partii Liberalnej, gdy Brazylia odmawia wjazdu amerykańskiej delegacji wyborczejMiesiąc po podwójnym trzęsieniu ziemi w Wenezueli ucierpiało ponad 128 tys. osóbSiły izraelskie rozpoczynają zakrojony na szeroką skalę rajd na wioskę na Zachodnim BrzeguAmerykański sąd apelacyjny blokuje dekret Trumpa w sprawie głosowania korespondencyjnego w 23 stanachGuterres wzywa z Damaszku do międzynarodowego wsparcia dla odbudowy SyriiSamochód wjeżdża w paradę równości w Berlinie, jedna osoba zginęła, 17 rannychKanadyjska stażystka w kwaterze głównej NATO aresztowana w Belgii pod zarzutem szpiegostwaKuwejt podpisuje umowę dzierżawy rurociągu naftowego wartą 16 mld dolarów z Blackstone, Brookfield i KKROd stycznia w Meksyku zamordowano siedmiu dziennikarzyZderzenie autobusów w Syrii, co najmniej 35 ofiar śmiertelnychParamount wstrzymuje fuzję z Warner Bros Discovery do czasu rozstrzygnięcia pozwów sądowychBadanie szacuje straty spowodowane obławami imigracyjnymi w Los Angeles na 3,2 mln dolarówFrancja stara się nie zostać w tyle w globalnym wyścigu centrów danych na potrzeby AINiemiecki producent baterii Varta zostanie podzielonyPrezes Ifo Fuest ostrzega przed załamaniem finansów publicznych NiemiecModele AI miały pomóc obalić hipotezę JacobiegoSiły izraelskie zatrzymały 70 Palestyńczyków podczas nalotów na Zachodnim BrzeguKorespondent New York Timesa opisuje Iran pod presją wojnyPrezydent elekt Kolumbii był objęty śledztwem amerykańskich władzOrganizacje non-profit liczą na darowizny z IPO startupów AIOgnisko cyklosporozy związane z sałatą uderza w sprzedaż sałatek w USAPlanowane centrum danych pod Melbourne wywołuje petycję i ogólnokrajową debatęKomentarz podważa tezę o rychłej fali utraty miejsc pracy przez AIAktywiści dezaktywują kamery monitoringu Flock w całych Stanach ZjednoczonychScotland Yard bada darowizny na rzecz Reform UKSprzęt zgubiony w morzu może opóźnić uruchomienie pola naftowego RosebankKomentarz analizuje głos senatora Randa Paula w sprawie NDAAWłaściciele małych firm w Nowym Jorku chwalą deregulację MamdaniegoDyrektor ds. NIL na Uniwersytecie Alabamy aresztowany w sprawie handlu ludźmiPrezenter Fox Business mówi, że Iran wydaje się bardziej odporny, niż oczekiwano
Bota
Zdjęcie symboliczne

Zatwierdzone przez USA saudyjskie wzbogacanie uranu wskrzesza obawy o wyścig zbrojeń na Bliskim Wschodzie

🔥 1 źródło

Zgoda Waszyngtonu na prowadzenie przez Arabię Saudyjską programu wzbogacania uranu na nowo rozbudziła ostrzeżenia przed wyścigiem zbrojeń nuklearnych na Bliskim Wschodzie. Rijad nie wyklucza budowy broni jądrowej, jeśli zrobi to Iran, lecz jego ambicje nuklearne opierają się też na sięgających dekad wstecz kalkulacjach ekonomicznych dotyczących zależności od ropy, deficytów budżetowych i rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną. Porozumienie o współpracy, ogłoszone wraz z paktem finansowym o wartości 15 mld dolarów, pozostaje na etapie zapowiedzi, a nie realizacji.

Israel Iran Saudi-Arabien Vereinigte Staaten

US and Saudi Arabia seal nuclear cooperation deal and $15bn finance pact

Co się wydarzyło

Stany Zjednoczone zgodziły się zezwolić Arabii Saudyjskiej na prowadzenie programu wzbogacania uranu w ramach porozumienia o cywilnej współpracy nuklearnej ogłoszonego przez prezydenta USA, wraz z pakietem finansowym o wartości 15 mld dolarów. Oba wątki pozostają na etapie zapowiedzi, a nie realizacji. Element wzbogacania na nowo wskrzesił dawne obawy o wyścig zbrojeń nuklearnych w regionie. Saudyjskie ambicje nuklearne sięgają dekad wstecz i częściowo opierają się na ekonomii: ropa naftowa odpowiadała za 40% produktu krajowego brutto królestwa w 2022 roku, a kraj odnotowywał deficyty budżetowe w dziewięciu z ostatnich dziesięciu lat, realizując przy tym kosztowne plany, w tym zakrojone na wielką skalę projekty budowlane i energochłonne centra danych sztucznej inteligencji. Wojna prowadzona przez Stany Zjednoczone i Izrael przeciwko Iranowi pokazała ryzyko związane z gospodarką uzależnioną od ropy: blokady w Cieśninie Ormuz gwałtownie zmniejszyły saudyjski eksport ropy, choć cytowani w doniesieniach eksperci twierdzą, że wywołany wojną wzrost cen ropy pomógł zrekompensować część szkód gospodarczych. Rijad ma też nadzieję stać się znaczącym eksporterem rudy uranu, choć nie wiadomo, czy jego złoża są wystarczająco obfite lub dostępne, by miało to znaczenie ekonomiczne. Wzbogacony materiał, czy to z krajowego wydobycia, czy z importu, mógłby pokryć rosnące krajowe zapotrzebowanie na energię elektryczną i uwolnić więcej ropy i gazu na eksport. W ramach programu Vision 2030 ogłoszonego dekadę temu oraz zobowiązania z 2021 roku do wytwarzania połowy energii elektrycznej z odnawialnych źródeł do 2030 roku, cele te wyglądają obecnie na nieosiągalne: mniej niż 1% saudyjskiej energii elektrycznej pochodzi ze słońca i wiatru, a niemal cała reszta jest wytwarzana z gazu i ropy, według danych Światowego Stowarzyszenia Nuklearnego (World Nuclear Association).

Obozy

Arabia Saudyjska przedstawia program jako cywilny i ekonomiczny, powiązany z dywersyfikacją odchodzącą od dochodów z paliw kopalnych, lecz następca tronu nie wykluczył budowy broni jądrowej w przyszłości, zwłaszcza jeśli Iran uczyni to pierwszy. Stany Zjednoczone przedstawiają porozumienie o współpracy razem z utrzymującą się presją na Teheran, by nie budował broni jądrowej, prezentując tę umowę jako zgodną z celami nieproliferacji, a nie sprzeczną z nimi. Własna reakcja Iranu nie została przedstawiona w dostępnych źródłach, a żadne oświadczenie irańskie czy izraelskie w sprawie zgody na wzbogacanie nie mogło zostać zweryfikowane na podstawie tego materiału. Badacze klimatu i aktywiści, przywoływani jako krytycy dorobku energetycznego królestwa, oskarżają Rijad o utrudnianie globalnych szczytów klimatycznych i blokowanie porozumień mających zmniejszyć zależność od paliw kopalnych.

Spojrzenie z zewnątrz

Jedynym dostępnym dla tego przeglądu źródłem zewnętrznym jest liberalny brazylijski dziennik Folha de S.Paulo, który przedrukował materiał z New York Times. Jego ujęcie ma charakter wyjaśniający, a nie alarmistyczny: traktuje ostrzeżenia przed wyścigiem zbrojeń jako bezpośrednią reakcję polityczną, poświęcając większość artykułu niemilitarnym powodom, dla których kraj o profilu fiskalnym i energetycznym takim jak Arabia Saudyjska mógłby chcieć cywilnej energetyki jądrowej. Media Zatoki, chińskie i inne z Globalnego Południa nie znajdują się wśród źródeł wykorzystanych tutaj, więc ich ujęcia tematu nie można przedstawić.

Co nowego

Do tej pory w centrum tej historii znajdowała się sama zapowiedź — porozumienie o cywilnej współpracy nuklearnej wraz z paktem finansowym o wartości 15 mld dolarów, oba wciąż niezrealizowane. Zmieniło się przesunięcie uwagi konkretnie na element wzbogacania, który odróżnia to porozumienie od konwencjonalnej cywilnej współpracy nuklearnej i który wywołał ostrzeżenia dotyczące proliferacji. Sposób ujęcia wydarzenia odwołuje się też do amerykańskiego wywiadu, opisującego nowe kierownictwo Iranu jako bardziej otwarte na uzbrojenie nuklearne; ta ocena nie jest szczegółowo przedstawiona w dostępnym materiale źródłowym i należy ją tu traktować jako niepotwierdzoną.

Co może się wydarzyć dalej

Jedna ścieżka zakłada, że porozumienie przejdzie z etapu zapowiedzi do wynegocjowanej realizacji, ze szczegółowo określonymi warunkami wzbogacania, zabezpieczeniami i mechanizmami inspekcji — etapem, na którym różnica między produkcją paliwa cywilnego a zdolnościami istotnymi dla broni stałaby się konkretna i sporna. Inna zakłada, że umowa utknie w miejscu albo zostanie renegocjowana pod wpływem presji wewnętrznej lub sojuszniczej w Waszyngtonie, pozostawiając dywersyfikację energetyczną Rijadu zależną od obecnego miksu odnawialnego i kopalnego, w którym słońce i wiatr wciąż dostarczają poniżej 1% energii elektrycznej. Trzecia zakłada, że Iran i inne państwa regionu odpowiedzą na tę zgodę korektą własnych stanowisk nuklearnych, w którym to przypadku wygłaszane obecnie ostrzeżenia przed wyścigiem zbrojeń przeszłyby z fazy prognozy do fazy realnego problemu politycznego.

Jak widzą to obozy

Saudi Arabia

Saudi-Arabien

Presents enrichment as a civilian energy and diversification project, while declining to rule out nuclear weapons if Iran acquires them.

United States

Vereinigte Staaten

Frames the cooperation agreement as compatible with continued pressure on Iran not to build a nuclear weapon.

Zaangażowani również

IranIsrael

Warto przeczytać

Źródła

Folha de S.Paulo

Do wydania