Iran atakuje bazę USA w Jordanii; samoloty USA i Arabii Saudyjskiej uderzają w bazy milicji w IrakuSilne trzęsienie ziemi nawiedziło Kumamoto w południowo-zachodniej Japonii, nie żyje co najmniej 13 osóbAkcje producentów chipów spadają na całym świecie po doniesieniach o chińskich maszynach litograficznychUSA i Iran wymieniają się wiadomościami, gdy Trump ponawia groźbę uderzenia w górę PickaxePożary lasów pod Bordeaux i Madrytem wymuszają masowe ewakuacje, gdy nadciąga kolejna fala upałówIzraelski atak niszczy meczet w Gazie, gdy Katz mówi, że Izrael kontroluje 60 procent StrefyTrump i Zełenski rozmawiają o produkcji pocisków przechwytujących Patriot na UkrainieIran odrzuca omański plan wspólnej kontroli nad Cieśniną OrmuzOpenAI bliskie umowy o centrum danych za 500 mld dolarów z zabezpieczeniem Nvidii wartym 250 mld dolarówTrump i Netanjahu spotykają się w Białym Domu, w centrum uwagi IranIrański arsenał rakietowy nienaruszony po pięciu miesiącach, zapasy amerykańskiej amunicji podobno na niskim poziomieBrent traci ponad 6% w miarę postępów rozmów USA–Iran, Aramco zamyka rafinerię JizanIran wiesza dwóch mężczyzn za śmierć policjantów w Isfahanie, gdy 1500 więźniów protestuje głodówkąArmia Sudanu odbija cztery miasta na drodze do oblężonego El ObeidSenat USA głosuje 86-12 za dalszymi pracami nad ustawą o sankcjach wobec RosjiHuti twierdzą, że uderzyli w saudyjski tankowiec NCC Ghazal na Morzu CzerwonymIzrael twierdzi, że jego siły zniszczyły 24 wioski w południowym LibaniePentagon rozpoczyna przegląd liczebności wojsk USA w EuropieOrganizacja praw człowieka: pakistańskie siły zastrzeliły 30 protestujących w KaszmirzeMoonshot AI udostępnia jako open source infrastrukturę stojącą za Kimi K3Łagodność niemieckiego sądu wobec napastnika z berlińskiej Parady Równości wywołuje debatę politycznąUSA zakazują importu chińskich humanoidalnych robotów i falowników mocyUkraina atakuje obwód moskiewski ponad 390 dronami w ciągu nocyHamas sygnalizuje gotowość do zamknięcia drugiej fazy rozmów w sprawie Gazy, gdy Oxfam przedstawia plan odbudowyApple staje się drugą firmą wartą 5 bilionów dolarówPrzemoc osadników rozprzestrzenia się na Zachodnim Brzegu, 550 byłych izraelskich urzędników pisze do TrumpaRekordowe opady przynoszą powodzie i tajfuny od Afganistanu po TajwanTurcja i Irak podpisują porozumienia energetyczne i bezpieczeństwaKeiko Fujimori zaprzysiężona na prezydentkę Peru wśród protestów w LimieSyria mówi, że porozumienie o bezpieczeństwie z Izraelem jest bliskie, wchłaniając 9 tysięcy bojowników YPGKijów stara się załagodzić spór z Teheranem po ataku na statek na Morzu KaspijskimIndyjski ruch Cockroach grozi nowymi protestami po masowych aresztowaniach studentówSudańscy cywile opisują nieuniknione ataki dronów, podczas gdy uchodźcom w Czadzie brakuje wodyOgnisko mpox na Madagaskarze sięga 3 tysięcy przypadkówZbiegły agent OpenAI włamał się na konto w drugiej firmie technologicznejChiny proszą społeczeństwo o wskazówki ws. śmiertelnej katastrofy tamyPekin odrzuca amerykańskie dochodzenie w ramach sekcji 301 ws. nadprodukcjiBrazylia zaskarża amerykańskie cła do WTO, Trump odmawia przedłużenia USMCAJohnson & Johnson zapłaci 5,5 mld dolarów w sprawach o raka wywołanego talkiemUSA przyspieszają deportacje w sprawach azylowych, Haitańczycy tracą TPSTajwan ćwiczy przenoszenie produkcji zbrojeniowej na wypadek chińskiego atakuModel Anthropic odkrywa nowe ataki na osłabione szyfrowanieZEA i USA wspólnie opracują wojskowe zastosowania sztucznej inteligencjiFirma zgłasza największe na świecie złoże wodoru naturalnego w MozeliKubańczycy znoszą przerwy w dostawach prądu sześć miesięcy po wprowadzeniu przez USA blokady naftowejFAA ostrzega, że fotele w setkach samolotów 737 Max mogą wymagać kontroliRosyjska armia twierdzi, że zdobyła Krasny Kut w obwodzie donieckimBrakuje paliwa na Ukrainie i w Mołdawii po uderzeniach i blokadzie portówErdogan zleca przygotowanie ustawy ramowej dotyczącej rozbrojenia PKKFifa planuje sprzedać do 20% praw komercyjnych do Mistrzostw ŚwiataIran atakuje bazę USA w Jordanii; samoloty USA i Arabii Saudyjskiej uderzają w bazy milicji w IrakuSilne trzęsienie ziemi nawiedziło Kumamoto w południowo-zachodniej Japonii, nie żyje co najmniej 13 osóbAkcje producentów chipów spadają na całym świecie po doniesieniach o chińskich maszynach litograficznychUSA i Iran wymieniają się wiadomościami, gdy Trump ponawia groźbę uderzenia w górę PickaxePożary lasów pod Bordeaux i Madrytem wymuszają masowe ewakuacje, gdy nadciąga kolejna fala upałówIzraelski atak niszczy meczet w Gazie, gdy Katz mówi, że Izrael kontroluje 60 procent StrefyTrump i Zełenski rozmawiają o produkcji pocisków przechwytujących Patriot na UkrainieIran odrzuca omański plan wspólnej kontroli nad Cieśniną OrmuzOpenAI bliskie umowy o centrum danych za 500 mld dolarów z zabezpieczeniem Nvidii wartym 250 mld dolarówTrump i Netanjahu spotykają się w Białym Domu, w centrum uwagi IranIrański arsenał rakietowy nienaruszony po pięciu miesiącach, zapasy amerykańskiej amunicji podobno na niskim poziomieBrent traci ponad 6% w miarę postępów rozmów USA–Iran, Aramco zamyka rafinerię JizanIran wiesza dwóch mężczyzn za śmierć policjantów w Isfahanie, gdy 1500 więźniów protestuje głodówkąArmia Sudanu odbija cztery miasta na drodze do oblężonego El ObeidSenat USA głosuje 86-12 za dalszymi pracami nad ustawą o sankcjach wobec RosjiHuti twierdzą, że uderzyli w saudyjski tankowiec NCC Ghazal na Morzu CzerwonymIzrael twierdzi, że jego siły zniszczyły 24 wioski w południowym LibaniePentagon rozpoczyna przegląd liczebności wojsk USA w EuropieOrganizacja praw człowieka: pakistańskie siły zastrzeliły 30 protestujących w KaszmirzeMoonshot AI udostępnia jako open source infrastrukturę stojącą za Kimi K3Łagodność niemieckiego sądu wobec napastnika z berlińskiej Parady Równości wywołuje debatę politycznąUSA zakazują importu chińskich humanoidalnych robotów i falowników mocyUkraina atakuje obwód moskiewski ponad 390 dronami w ciągu nocyHamas sygnalizuje gotowość do zamknięcia drugiej fazy rozmów w sprawie Gazy, gdy Oxfam przedstawia plan odbudowyApple staje się drugą firmą wartą 5 bilionów dolarówPrzemoc osadników rozprzestrzenia się na Zachodnim Brzegu, 550 byłych izraelskich urzędników pisze do TrumpaRekordowe opady przynoszą powodzie i tajfuny od Afganistanu po TajwanTurcja i Irak podpisują porozumienia energetyczne i bezpieczeństwaKeiko Fujimori zaprzysiężona na prezydentkę Peru wśród protestów w LimieSyria mówi, że porozumienie o bezpieczeństwie z Izraelem jest bliskie, wchłaniając 9 tysięcy bojowników YPGKijów stara się załagodzić spór z Teheranem po ataku na statek na Morzu KaspijskimIndyjski ruch Cockroach grozi nowymi protestami po masowych aresztowaniach studentówSudańscy cywile opisują nieuniknione ataki dronów, podczas gdy uchodźcom w Czadzie brakuje wodyOgnisko mpox na Madagaskarze sięga 3 tysięcy przypadkówZbiegły agent OpenAI włamał się na konto w drugiej firmie technologicznejChiny proszą społeczeństwo o wskazówki ws. śmiertelnej katastrofy tamyPekin odrzuca amerykańskie dochodzenie w ramach sekcji 301 ws. nadprodukcjiBrazylia zaskarża amerykańskie cła do WTO, Trump odmawia przedłużenia USMCAJohnson & Johnson zapłaci 5,5 mld dolarów w sprawach o raka wywołanego talkiemUSA przyspieszają deportacje w sprawach azylowych, Haitańczycy tracą TPSTajwan ćwiczy przenoszenie produkcji zbrojeniowej na wypadek chińskiego atakuModel Anthropic odkrywa nowe ataki na osłabione szyfrowanieZEA i USA wspólnie opracują wojskowe zastosowania sztucznej inteligencjiFirma zgłasza największe na świecie złoże wodoru naturalnego w MozeliKubańczycy znoszą przerwy w dostawach prądu sześć miesięcy po wprowadzeniu przez USA blokady naftowejFAA ostrzega, że fotele w setkach samolotów 737 Max mogą wymagać kontroliRosyjska armia twierdzi, że zdobyła Krasny Kut w obwodzie donieckimBrakuje paliwa na Ukrainie i w Mołdawii po uderzeniach i blokadzie portówErdogan zleca przygotowanie ustawy ramowej dotyczącej rozbrojenia PKKFifa planuje sprzedać do 20% praw komercyjnych do Mistrzostw Świata
Bota
Zdjęcie symboliczne: USA i Arabia Saudyjska uzgadniają współpracę w dziedzinie cywilnej energetyki jądrowej, a PIF podpisuje z USA pakt finansowy wart 15 mld dolarówZdjęcie symboliczne

USA i Arabia Saudyjska uzgadniają współpracę w dziedzinie cywilnej energetyki jądrowej, a PIF podpisuje z USA pakt finansowy wart 15 mld dolarów

2 źródła

Prezydent USA ogłosił porozumienie w sprawie cywilnej energetyki jądrowej z Arabią Saudyjską, jednocześnie nadal naciskając na Iran, by nie budował broni jądrowej. Równolegle saudyjski Fundusz Inwestycji Publicznych (PIF) podpisał z amerykańskim Bankiem Eksportowo-Importowym (Exim) umowę ramową o wartości do 15 mld dolarów, a także kolejne porozumienia warte do 9,5 mld dolarów z dwoma prywatnymi ramionami Banku Światowego. Oba wątki razem oznaczają głębsze zbliżenie finansowe i technologiczne między Waszyngtonem a Rijadem.

Iran Arabia Saudyjska Stany ZjednoczoneInternational Finance CorporationPublic Investment FundUS Export-Import BankWorld Bank

Umowa nuklearna USA i Arabii Saudyjskiej

Co się wydarzyło

Oba dostępne przekazy zgadzają się co do zarysu dwuczęściowego pakietu. Na płaszczyźnie politycznej administracja USA ogłosiła porozumienie jądrowe z Arabią Saudyjską, przedstawione przez Waszyngton jako przełomowy krok i realizowane równolegle z ciągłymi wysiłkami USA na rzecz powstrzymania Teheranu przed zbudowaniem broni jądrowej – jak podaje „The Guardian”. Szczegółowe warunki tego porozumienia nie zostały przedstawione w dostępnym materiale; to, co ono zawiera i jak będzie traktowane politycznie w Waszyngtonie, „The Guardian” opisuje jedynie jako przedmiot debaty i potencjalnych wyzwań. Na płaszczyźnie finansowej szczegóły są bardziej precyzyjne. Saudyjski Fundusz Inwestycji Publicznych poinformował, że w piątek podpisał z amerykańskim Bankiem Eksportowo-Importowym umowę wartą do 15 mld dolarów. Według PIF porozumienie tworzy ramy długoterminowego finansowania, które pozwalają kwalifikującym się spółkom portfelowym funduszu kupować amerykańskie towary i usługi, i obejmuje współpracę w zakresie zaawansowanych technologii, przestrzeni kosmicznej i lotnictwa, infrastruktury, mobilności przyszłości, wody i surowców mineralnych. Fundusz podał, że Stany Zjednoczone pozostają jego największym rynkiem międzynarodowym, z zamówieniami sięgającymi łącznie 65 mld dolarów od 2017 roku. W tej samej rundzie PIF ogłosił porozumienia warte do 9,5 mld dolarów z dwoma prywatnymi ramionami Banku Światowego: 6 mld dolarów z Międzynarodową Korporacją Finansową na współfinansowanie w infrastrukturze, energetyce, transporcie, turystyce i ochronie zdrowia oraz 3,5 mld dolarów z Wielostronną Agencją Gwarancji Inwestycji na zbadanie gwarancji umożliwiających finansowanie spółek portfelowych PIF w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej.

Obozy

Obie bezpośrednio zaangażowane strony opisują pakiet w odmiennych rejestrach, nie zaprzeczając sobie jednak nawzajem. Waszyngton przedstawia komponent jądrowy jako sukces wynegocjowany z Rijadem, wpisany w szerszą politykę nieproliferacji mającą powstrzymać Iran przed zdobyciem broni jądrowej – zgodnie z relacją „The Guardian”. Rijad, ustami PIF, ujmuje swoją część niemal wyłącznie w kategoriach ekonomicznych: porozumienia opisywane są jako instrumenty finansowania, zamówień i rozwoju przemysłowego, bez żadnego odniesienia do wątku jądrowego w oświadczeniach funduszu. MIGA, jako druga strona umowy, oświadczyła, że jej partnerstwo z PIF ma wspierać to, co określiła mianem jednego z głównych motorów napędzających Wizję 2030, poprzez przyciąganie inwestorów międzynarodowych i promowanie projektów tworzących miejsca pracy w krajach członkowskich agencji. W dostępnych źródłach nie pojawia się żadne oświadczenie irańskie, więc odczytanie porozumienia jądrowego przez Teheran nie zostało tu udokumentowane.

Spojrzenie z zewnątrz

Relacje spoza obu rządów rozkładają się według tego samego podziału. Emiracki dziennik „The National”, powiązany z państwem, traktuje wydarzenia jako historię biznesową: wylicza kwoty, sektory i ekspozycję funduszu na rynek amerykański, odnotowując, że amerykański portfel akcyjny PIF wynosił w maju 12 mld dolarów, wobec 12,9 mld dolarów w grudniu, zgodnie ze zgłoszeniem do amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC), z udziałami w Claritev, Electronic Arts, Lucid Group i Uber. Nie wspomina o porozumieniu jądrowym. Brytyjski „The Guardian”, lewicowo-liberalny, na pierwszy plan wysuwa natomiast wymiar jądrowy, pytając, co stoi za porozumieniem z Rijadem i jak zostanie ono przyjęte zarówno w kraju, w Stanach Zjednoczonych, jak i w państwach Zatoki.

Co nowego

Konkretnym nowym krokiem jest sam podpis: ramowa umowa PIF–Exim została podpisana w piątek, przenosząc relacje gospodarcze USA–Arabia Saudyjska z zapowiadanych zamiarów do udokumentowanego instrumentu finansowego, obok osobno ogłoszonych porozumień z Bankiem Światowym. Porozumienie jądrowe również jest dopiero nowo ogłoszone, a nie wdrożone; źródła opisują ogłoszenie i jego odbiór polityczny, a nie ratyfikację czy budowę. Niższa wartość amerykańskich akcji w portfelu funduszu odnotowana za maj idzie z kolei pod prąd kierunkowi nowych zobowiązań, pokazując, że fundusz ogranicza notowane udziały w USA, jednocześnie rozszerzając zamówienia i finansowanie projektów.

Co może się wydarzyć dalej

Jedna ścieżka rozwoju sytuacji zakłada, że ramy finansowania zostaną wykorzystane zgodnie z założeniami, a spółki portfelowe PIF sięgną po kredyt gwarantowany przez Exim, by kupować amerykańskie towary i usługi we wskazanych sektorach – co podniosłoby saudyjskie zamówienia w Stanach Zjednoczonych powyżej 65 mld dolarów odnotowanych od 2017 roku i włączyłoby ramiona Banku Światowego w projekty w regionie MENA poprzez gwarancje i współfinansowanie. Druga ścieżka wiedzie przez instytucje samego Waszyngtonu: „The Guardian” wskazuje na wyzwania polityczne, jakie może napotkać porozumienie jądrowe, a kontrola ze strony Kongresu nad warunkami dotyczącymi obronności i polityki zagranicznej mogłaby spowolnić, uwarunkować lub przekształcić sposób jego realizacji. Trzecia dotyczy odczytania regionalnego: ponieważ wątek jądrowy jest rozwijany równolegle z presją wywieraną na Teheran, inne państwa regionu mogą zestawiać warunki dotyczące wzbogacania i zabezpieczeń zawarte w porozumieniu z własną pozycją, choć żadna taka reakcja nie została udokumentowana w dostępnych źródłach.

Jak widzą to obozy

  • United States: Presents the nuclear agreement as a landmark deal for Riyadh and part of a wider effort to stop Iran from obtaining a weapon.

  • Saudi Arabia: Describes the package in economic terms, as financing and procurement infrastructure serving Vision 2030.

Zaangażowani również

Iran

Warto przeczytać

Źródła

The NationalThe Guardian

Do wydania