Zdjęcie symboliczneUSA i Arabia Saudyjska uzgadniają współpracę w dziedzinie cywilnej energetyki jądrowej, a PIF podpisuje z USA pakt finansowy wart 15 mld dolarów
🔥 2 źródła
Prezydent USA ogłosił porozumienie w sprawie cywilnej energetyki jądrowej z Arabią Saudyjską, jednocześnie nadal naciskając na Iran, by nie budował broni jądrowej. Równolegle saudyjski Fundusz Inwestycji Publicznych (PIF) podpisał z amerykańskim Bankiem Eksportowo-Importowym (Exim) umowę ramową o wartości do 15 mld dolarów, a także kolejne porozumienia warte do 9,5 mld dolarów z dwoma prywatnymi ramionami Banku Światowego. Oba wątki razem oznaczają głębsze zbliżenie finansowe i technologiczne między Waszyngtonem a Rijadem.
Iran Saudi-Arabien Vereinigte StaatenInternational Finance CorporationPublic Investment FundUS Export-Import BankWorld Bank
US and Saudi Arabia seal nuclear cooperation deal and $15bn finance pact
Co się wydarzyło
Oba dostępne przekazy zgadzają się co do zarysu dwuczęściowego pakietu. Na płaszczyźnie politycznej administracja USA ogłosiła porozumienie jądrowe z Arabią Saudyjską, przedstawione przez Waszyngton jako przełomowy krok i realizowane równolegle z ciągłymi wysiłkami USA na rzecz powstrzymania Teheranu przed zbudowaniem broni jądrowej – jak podaje „The Guardian”. Szczegółowe warunki tego porozumienia nie zostały przedstawione w dostępnym materiale; to, co ono zawiera i jak będzie traktowane politycznie w Waszyngtonie, „The Guardian” opisuje jedynie jako przedmiot debaty i potencjalnych wyzwań. Na płaszczyźnie finansowej szczegóły są bardziej precyzyjne. Saudyjski Fundusz Inwestycji Publicznych poinformował, że w piątek podpisał z amerykańskim Bankiem Eksportowo-Importowym umowę wartą do 15 mld dolarów. Według PIF porozumienie tworzy ramy długoterminowego finansowania, które pozwalają kwalifikującym się spółkom portfelowym funduszu kupować amerykańskie towary i usługi, i obejmuje współpracę w zakresie zaawansowanych technologii, przestrzeni kosmicznej i lotnictwa, infrastruktury, mobilności przyszłości, wody i surowców mineralnych. Fundusz podał, że Stany Zjednoczone pozostają jego największym rynkiem międzynarodowym, z zamówieniami sięgającymi łącznie 65 mld dolarów od 2017 roku. W tej samej rundzie PIF ogłosił porozumienia warte do 9,5 mld dolarów z dwoma prywatnymi ramionami Banku Światowego: 6 mld dolarów z Międzynarodową Korporacją Finansową na współfinansowanie w infrastrukturze, energetyce, transporcie, turystyce i ochronie zdrowia oraz 3,5 mld dolarów z Wielostronną Agencją Gwarancji Inwestycji na zbadanie gwarancji umożliwiających finansowanie spółek portfelowych PIF w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej.
Obozy
Obie bezpośrednio zaangażowane strony opisują pakiet w odmiennych rejestrach, nie zaprzeczając sobie jednak nawzajem. Waszyngton przedstawia komponent jądrowy jako sukces wynegocjowany z Rijadem, wpisany w szerszą politykę nieproliferacji mającą powstrzymać Iran przed zdobyciem broni jądrowej – zgodnie z relacją „The Guardian”. Rijad, ustami PIF, ujmuje swoją część niemal wyłącznie w kategoriach ekonomicznych: porozumienia opisywane są jako instrumenty finansowania, zamówień i rozwoju przemysłowego, bez żadnego odniesienia do wątku jądrowego w oświadczeniach funduszu. MIGA, jako druga strona umowy, oświadczyła, że jej partnerstwo z PIF ma wspierać to, co określiła mianem jednego z głównych motorów napędzających Wizję 2030, poprzez przyciąganie inwestorów międzynarodowych i promowanie projektów tworzących miejsca pracy w krajach członkowskich agencji. W dostępnych źródłach nie pojawia się żadne oświadczenie irańskie, więc odczytanie porozumienia jądrowego przez Teheran nie zostało tu udokumentowane.
Spojrzenie z zewnątrz
Relacje spoza obu rządów rozkładają się według tego samego podziału. Emiracki dziennik „The National”, powiązany z państwem, traktuje wydarzenia jako historię biznesową: wylicza kwoty, sektory i ekspozycję funduszu na rynek amerykański, odnotowując, że amerykański portfel akcyjny PIF wynosił w maju 12 mld dolarów, wobec 12,9 mld dolarów w grudniu, zgodnie ze zgłoszeniem do amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC), z udziałami w Claritev, Electronic Arts, Lucid Group i Uber. Nie wspomina o porozumieniu jądrowym. Brytyjski „The Guardian”, lewicowo-liberalny, na pierwszy plan wysuwa natomiast wymiar jądrowy, pytając, co stoi za porozumieniem z Rijadem i jak zostanie ono przyjęte zarówno w kraju, w Stanach Zjednoczonych, jak i w państwach Zatoki.
Co nowego
Konkretnym nowym krokiem jest sam podpis: ramowa umowa PIF–Exim została podpisana w piątek, przenosząc relacje gospodarcze USA–Arabia Saudyjska z zapowiadanych zamiarów do udokumentowanego instrumentu finansowego, obok osobno ogłoszonych porozumień z Bankiem Światowym. Porozumienie jądrowe również jest dopiero nowo ogłoszone, a nie wdrożone; źródła opisują ogłoszenie i jego odbiór polityczny, a nie ratyfikację czy budowę. Niższa wartość amerykańskich akcji w portfelu funduszu odnotowana za maj idzie z kolei pod prąd kierunkowi nowych zobowiązań, pokazując, że fundusz ogranicza notowane udziały w USA, jednocześnie rozszerzając zamówienia i finansowanie projektów.
Co może się wydarzyć dalej
Jedna ścieżka rozwoju sytuacji zakłada, że ramy finansowania zostaną wykorzystane zgodnie z założeniami, a spółki portfelowe PIF sięgną po kredyt gwarantowany przez Exim, by kupować amerykańskie towary i usługi we wskazanych sektorach – co podniosłoby saudyjskie zamówienia w Stanach Zjednoczonych powyżej 65 mld dolarów odnotowanych od 2017 roku i włączyłoby ramiona Banku Światowego w projekty w regionie MENA poprzez gwarancje i współfinansowanie. Druga ścieżka wiedzie przez instytucje samego Waszyngtonu: „The Guardian” wskazuje na wyzwania polityczne, jakie może napotkać porozumienie jądrowe, a kontrola ze strony Kongresu nad warunkami dotyczącymi obronności i polityki zagranicznej mogłaby spowolnić, uwarunkować lub przekształcić sposób jego realizacji. Trzecia dotyczy odczytania regionalnego: ponieważ wątek jądrowy jest rozwijany równolegle z presją wywieraną na Teheran, inne państwa regionu mogą zestawiać warunki dotyczące wzbogacania i zabezpieczeń zawarte w porozumieniu z własną pozycją, choć żadna taka reakcja nie została udokumentowana w dostępnych źródłach.
United States
Vereinigte Staaten
Presents the nuclear agreement as a landmark deal for Riyadh and part of a wider effort to stop Iran from obtaining a weapon.
Saudi Arabia
Saudi-Arabien
Describes the package in economic terms, as financing and procurement infrastructure serving Vision 2030.
Zaangażowani również
Iran
Warto przeczytać
Źródła